نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی
ایران
 | |
|---|---|
| نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران | |
| ساختار سازمانی | |
|
پلیس ۱۱۰ | |
| تاریخچه نیروی انتظامی | |
| سرداران | |
| تجهیزات | |
نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (با به طور مخفف ناجا) پلیس ایران است که در سال ۱۳۷۰ خورشیدی از ترکیب شدن شهربانی جمهوری اسلامی ایران و ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران و نیز کمیته انقلاب اسلامی به وجود آمد و در حال حاضر بطور رسمی نیروی اصلی مسئول حفظ امنیت داخلی ایران است. اما در کنار این نیرو، نهادهای دیگری مانند بسیج و سپاه پاسداران نیز عملاً در کار امنیت اجتماعی دخیل هستند.
سیر تشکیل و قانون نیروی انتظامی
قبل از انقلاب دو نهاد برای تامین امنیت داخلی کشور وجود داشت. شهربانی که مسئول امور انتظامی داخل شهرها بود و ژاندارمری که امنیت خارج شهرها را تامین میکرد. پس از انقلاب ایجاد کمیتههای انقلابی و فعالیتهای نظامی که داشتند مشکلاتی و تداخلاتی را بین این سه نهاد ایجاد میکرد. موازی کاری بین ۳ نهاد انتظامی کشور که موجب اتلاف منابع و مداخله در امور یکدیگر میشد و برخی دلایل دیگر سبب تلاش مقامات وقت برای ادغام سازمانهای انتظامی کشور در یکدیگر شد. «قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران» در سال ۷۰ در مجلس تصویب شد و طی آن ۱ سال به دولت برای تشکیل نیروی انتظامی فرصت داده شد.
فرماندهان
- سرتیپ محمد سهرابی(دوران انجام ادغام): ۱۳۷۱- ۱۳۷۰
- سرتیپ پاسدار رضا سیف اللهی:۱۳۷۵- ۱۳۷۱
- سرتیپ پاسدار هدایت لطیفیان:۱۳۷۹-۱۳۷۵
- سرتیپ پاسدار محمدباقر قالیباف:۱۳۸۴-۱۳۷۹
- سرتیپ پاسدار اسماعیل احمدی مقدم: ۱۳۸۴ تا کنون
بخشها و ردهها
ناجا دارای سه بخش کلی است، فرماندهی، حفاظت و اطلاعات و بخش عقیدتی سیاسی. بیشتر بخشهای نیروی انتظامی وظیفه امنیتی و نظامی دارند و دارای نیروهای مسلح هستند اما برخی بخشها نیز بیشتر جنبه خدمات اجتماعی و دولتی دارد مانند صدور گذرنامه.
- پلیس امنیت
- گشت ارشاد
- گشت نسبیت
- پلیس مبارزه با مواد مخدر که وظیفه آن مبارزه با مواد مخدر در کشور و خرید و فروش آن و کشف باندهای بزرگ تا خرده فروشان مواد مخدر است.
- پلیس پیشگیریاین پلیس مسئول ایجاد امنیت در فرودگاهها، راه آهن، صدا و سیما و جنگلبانی است.
- پلیس راهور که همان پلیس راهنمایی و رانندگی است.
- معاونت نظام وظیفه وظیفه تقسیم نیروهای وظیفه بین نیروهای مسلح ایران را بر عهده دارد.
- معاونت صدور گذرنامه
- پلیس بزرگراهها
- پلیس آگاهی
- پلیس حفاظت از شخصیت ها
- اینتر پل
- یگان حفاظت برای حفاظت از اماکن مثل بانکها و موسسات آثار تاریخی
- جنگلبانی
- هنگ مرزی
- پلیس ساحلی
- یگان ضربت
- یگان امداد
- یگان ویژه
- نوپو
- عقیدتی سیاسی
- پلیس دیپلماتیک
لباس
لباس نیروی انتظامی بطور عمده سبز رنگ است اما اخیرا بنابر کارکرد هر واحد لباسهایی با رنگ و مدلهای مختلف در این نیرو به کار گرفته میشود.
سلسله مراتب
فرماندهان ارشد نیروی انتظامی توسط رهبر جمهوری اسلامی ایران تعیین میشوند اما عملکرد نیروی انتظامی زیر نظر وزیر کشور است. نیروی انتظامی از چندین معاونت مختلف تشکیل شدهاست. هریک از استانهای کشور یک ناحیه انتظامی به حساب میآیند و شهرستانهای تابعه هر استان مناطق انتظامی آن ناحیه به شمار میآیند.
تخلفات
در سال ۲۰۰۸ اسماعیل احمدی مقدم فرمانده وقت نیروی انتظامی ایران اعلام کرد که سالانه ۱۵۰۰ نفر به دلیل تخلفاتی همچون فرار از خدمت، تمرد از دستور، سهل انگاری، خسارت به بیت المال، ترک پست، دریافت رشوه و مسائل انضباطی از نیروی انتظامی اخراج و یا رها میشوند.که این رقم کمتر از ۵٪ کل پرسنل نیروی انتظامی را تشکیل میدهد.
در۸ آبان ۱۳۸۸ یکی از مسئولین نیروی انتظامی اعلام کرد که نیروی انتظامی در بحث مربوط به دیه ۱۲ میلیارد تومان بدهی دارد و در این راستا باید قانون بکارگیری سلاح و اصل تیراندازی در بین کارکنان ناجا آموزش داده شود. در ۲۷ آبان ۱۳۸۸ اسماعیل احمدی مقدم آمار بدهی را ۸ میلیارد تومان و مربوط به سالهای گذشته دانست وی افزود در افکار عمومی این طور پیش آمدهاست که نیروی انتظامی سالی ۱۰ تا ۱۲ میلیارد تومان بدهی دیه دارد و این تصور میشود که تیراندازیهای ماموران پلیس بسیار زیاد است.
زیر گرفتن مردم با خودروی پلیس در جریان اعتراضات روز عاشورا
در جریان اعتراضات وسیع جنبش سبز در روز عاشورا در دی ماه ۱۳۸۸، فیلمی ضبط شده با دوربین تلفن همراه، توسط معترضان در وب سایت یوتیوب بارگذاری شده و در اینترنت منتشر شد که صحنه زیر گرفتن مردم (از جمله یک زن) حاضر در میدان ولیعصر توسط دو خودروی متعلق به نیروی انتظامی را در روز عاشورا نشان می داد. به دنبال انتشار این فیلم اسماعیل احمدی مقدم فرمانده نیروی انتظامی در مصاحبه مطبوعاتی مدعی شد در روز عاشورا آشوبگران با استفاده از یک خودروی سرقتی ۲ نفر را زیر گرفته و کشتند. وی در واکنش به اظهارات خبرنگاری مبنی بر انتشار تصویر ویدیویی منتشر شده در اینترنت، این گفته را «حرفی بیربط» خواند و تاکید کرد «هیچ تصویری در خصوص زیر گرفتن مردم توسط خودرو پلیس وجود ندارد». گفتنی است که فیلم مذکور به طور وسیع در سایتهای مختلف خبری در جهان از جمله در سیانان نشان داده شد. درپی آن، فرماندهی نیروی انتظامی تهران در اطلاعیه ای این فیلم را احتمالا ساخته رسانه های بیگانه و ضد انقلاب خواند و دوباره این اتفاق را رد کرد. بعدها در ماه آذر ۱۳۸۹، لیلا توسلی، دختر محمد توسلی عضو ارشد نهضت آزادی که شاهد زیر گرفتن معترضان انتخاباتی توسط خودروی نیروی انتظامی در جریان اعتراضات روز عاشورا، بود، به خاطر بیان مشاهداتش در یک مصاحبه، از سوی دادگاهی به ۲ سال زندان محکوم و بر همین اساس به زندان منتقل شد.