علی صیاد شیرازی
علی صیاد شیرازی
 | ||
| شناسنامه | ||
|---|---|---|
| تاریخ تولد | ۲۳ خرداد ۱۳۲۳ | |
| محل تولد | کبودگنبد،  | |
| تاریخ کشتهشدن | ۲۱ فروردین ۱۳۷۸ | |
| محل کشتهشدن | تهران، | |
| نحوه کشتهشدن | ترور توسط مجاهدین | |
| اطلاعات نظامی | ||
| درجه | امیر سپهبد | |
| فرماندهی | فرمانده نیروی زمینی ارتش ایران عضو شورای عالی دفاع معاونت بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح تاسیس قرارگاه حمزه سیدالشهداء جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح | |
| طول خدمت | ۳۲ سال | |
| عملیاتهای مهم | طریقالقدس - فتحالمبین - بیتالمقدس والفجر ۱ - والفجر ۴ - والفجر ۸ - خیبر - بدر - قادر | |
امیر سپهبد علی صیاد شیرازی (۲۳ خرداد۱۳۲۳-۲۱ فروردین۱۳۷۸) فرمانده اسبق نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و عضو شورای عالی دفاع بوده است. او متولد روستای کبودگنبد شهرستان درگز استان خراسان رضوی است. او پس از ۳۲ سال خدمت در یگانهای مختلف نیروی زمینی ارتش در تهران و جلوی درب منزلش، به دست نیروهای مسلح سازمان مجاهدین خلق، ترور شد. مراسم تدفین او با سید علی خامنهای، فرمانده کل قوا و جمعی از فرماندهان یگانهای مختلف نیروهای مسلح ایران و مردم برگزار شد.
زندگی
تولد
علی صیادشیرازی در سال ۱۳۲۳ در روستای کبودگنبد شهرستان درگز از توابع استان خراسان رضوی متولد شد.
مادرش شهربانو و پدرش زیاد نام داشت. پدرش، که از عشایر فارس بود، به استخدام ژاندارمری در آمد و سپس به ارتش منتقل شد. او از جاذبهای خاص برخودار بود، از این رو علی تحت تأثیر پدر از کودکی به ارتش علاقه مند شد.او به همراه پدر و خانواده، مانند دیگر خانوادههای نظامیان، از شهری به شهری مهاجرت میکرد. شهرهای مشهد، گرگان، شاهرود، آمل، گنبد و سرانجام گرگان محلّ پرورش وی شدند.
تحصیلات
علی صیاد شیرازی، در سال ۱۳۴۰ برای ادامه تحصیل به تهران آمد و سال ششم متوسطه را در تهران گذراند و در سال ۱۳۴۲ موفق به اخذ دیپلم گردید.در سال ۱۳۴۳ در کنکور دانشکده افسری شرکت کرد و پذیرفته شد و سرانجام در مهرماه ۱۳۴۶ در رسته توپخانه دانش آموخته شد و با درجه ستوان دومی وارد ارتش گردید.
پس از طی دوره آموزشی در شیراز و اصفهان به لشگر تبریز و سپس لشگر زرهی کرمانشاه منتقل شد.
او در سال ۱۳۵۰ برای گذراندن دوره آموزش زبان انگلیسی به تهران آمد و پس از پایان کلاس و جدیت در تحصیل سرانجام خود از استادان زبان انگلیسی شد. ستوان یک علی صیاد شیرازی تصمیم گرفت با دختر عمویش، خانم عفت شجاع ازدواج کند اما به دلیل این که محمود، عموی علی، از مخالفان شاه بود، ساواک با این ازدواج موافقت نکرد، اما سرانجام در اثر اصرار علی، ارتش با این وصلت موافقت کرد.
علی صیاد شیرازی به دلیل لیاقتها و دقتهایش در کار، در سال ۱۳۵۲ برای تکمیل تخصصهای توپخانه از طرف ارتش به آمریکا اعزام شد تا دوره هواسنجی بالستیک را بگذراند. او این دوره آموزشی را در شهر فورت سیل در ایالت اوکلاهما، در منطقهای نظامی، با موفقیت طی کرد و پس از گذراندن دوره، با تخصصی جدید به ایران مراجعت کرد.
ارتش برای استفاده از دانش نظامی ستوان، او را در سال ۱۳۵۳ به اصفهان (مرکز توپخانه) منتقل کرد.
مبارزات سیاسی
قبل از انقلاب ۱۳۵۷
علی در اصفهان با یافتن دوستان جدید مطالعات مذهبی خود را پی گرفت و شخصیت سیاسی خویش را در این دوره قوام بخشید و در نامهای که برای سرگرد محمد مهدی کتیبه، یکی از افسران مذهبی، ارسال کرد این جمله را نوشت: «در مورد برنامههای مذهبی بحمدالله پیش می رویم مخصوصاً در آن قسمت که می دانید». این جمله حساسیت ضد اطلاعات را برانگیخت و از آن پس وی تحت مراقبت قرار گرفت. آنها پس از تحقیق و مراقبت متوالی، او را «متعصب مذهبی» معرفی کردند و مراقبت از وی را شدت بخشیدند.
سروان صیاد در اواخر حکومت پهلوی به دلیل این که در بین افسران، تبلیغات ضد رژیم میکرد و از مخالفان شاهنشاهی پهلوی بود، ضد اطلاعات از قرار دادن جنگ افزار در اختیار وی ممانعت کرد و اعلام نمود که از واگذاری مشاغل حساس به او خودداری شود. سرانجام سروان در ۱۹ بهمن دستگیر و زندانی شد و در آستانه پیروزی انقلاب، در بهمن ۱۳۵۷ آزاد شد.
پس از انقلاب ۱۳۵۷
صیاد شیرازی پس از پیروزی انقلاب با رحیم صفوی و شخصی به نام جاجآقای سالک آشنا میشود و با یکدیگر از پادگانهای اصفهان حفاظت میکنند.
مسئولیتها
صیاد شیرازی در سازماندهی نیروهای انقلابی ارتش نقش بسزایی داشت. و پس از پیروزی انقلاب، در بحبوحهٔ غائله سال ۱۳۵۸ ضد انقلاب در کردستان، به فرماندهی عملیات شمال غرب کشور برگزیده شد و در پاکسازی کردستان به همراه شهید دکتر چمران نقش مهمی ایفا نمود.
پس از حوادث کردستان، صیاد با درجه سرگردی به همراه سردار صفوی به غرب اعزام میگردد. و با هماهنگی ارتش و سپاه سنندج را آزاد میکنند. این عملیات در کردستان موجب میگردد تا با درجه سرهنگی به فرماندهی عملیات غرب منصوب گردد. اختلافات سرهنگ علی صیاد شیرازی با بنی صدر موجب خلع دو درجه و برکناری صیاد شیرازی میگردد.
پس از خلع بنی صدر، با حضور محمدعلی رجایی در سمت ریاست جمهوری، صیادشیرازی بار دیگر با دریافت دو درجه، به ارتش بازگشت و برای پایان دادن به ناهماهنگی ارتش و سپاه، قرارگاه مشترک عملیاتی سپاه و ارتش تحت عنوان قرارگاه حمزه سید الشهداءرا راه اندازی کرد
سرهنگ با تأسیس قرارگاه حمزه سیدالشهداء لشگرهای ۶۴ ارومیه و ۲۸ کردستان و تیپهای ۲۳ نیروی ویژه هوابرد و تیپ ۳۰ گرگان شهرهای بوکان و اشنویه را آزاد کرد.
پس از کشته شدن سرلشکر ولی الله فلاحی در ۹ مهر ۱۳۶۰، سرلشکر ظهیرنژاد (فرماندهٔ وقت نیروی زمینی) به سمت رییس ستاد مشترک ارتش منصوب و صیاد شیرازی (با درجه سرهنگی) به درخواست رییس شورای عالی دفاع (اکبر هاشمی رفسنجانی) و با حکم آیتالله خمینی به عنوان فرمانده نیروی زمینی ارتش منصوب شد. .
او با مشارکت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در عملیات طریق القدس، فتحالمبین، بیتالمقدس، رمضان، مسلمبنعقیل، مطلعالفجر، محرم، والفجر۱، ۲، ۳، ۴، ۸، ۹، عملیات خیبر و بدر و قادر شرکت نمود و پیروزیهای بزرگی را برای ایران به ارمغان آورد. سرهنگ علی صیاد شیرازی در مرداد سال ۱۳۶۵ از فرماندهی نیروی زمینی استعفا داد و با پیشنهاد سیدعلی خامنهای و تصویب روحالله خمینی به سمت «نمایندگی سید روحالله خمینی در شورای عالی دفاع» منصوب شد.
او در تیر ماه ۱۳۶۵ با پيشنهاد سید علی خامنه ای به فرمان سید روحالله خمینی به عضویت شورای عالی دفاع منصوب شد و در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۶۶ به درجه سرتیپی ارتقاء یافت.
.سرتیپ صیاد شیرازی در سال ۶۷ در عملیات مرصاد که مرزهای غرب ایران مورد هجوم قرار گرفته بود ارتش عراق به همراه گروهی از سازمان مجاهدین خلق ایران را در عملیاتی تحت عنوان مرصاد شکست داد.
در مهر ۱۳۶۸، بنابه درخواست رئیس ستاد کل نیروهایمسلح، و با موافقت و حکم فرماندهی کلقوا به سمت معاونت بازرسی ستاد کل نیروهایمسلح منصوب شد.
و در شهریور ۱۳۷۲ به سمت جانشین رئیس ستاد کل نیروهایمسلح و در ۱۶ فروردین، ۱۳۷۸ همزمان با عید غدیرخم از سوی فرمانده کل قوا به درجه سرلشگری نائل آمد که این درجه پس از شهادت وی به سپهبدی ارتقاء یافت.
صیاد شیرازی نقش حساسی در آزادسازی خرمشهر ایفا نمود و حضور او در هشت سال جنگ ایران و عراق پیروزیهای متعددی را برای ایران به همراه داشت.
ترور
سرانجام صیاد شیرازی در بامداد ۲۱ فروردین ۱۳۷۸ به وسیله عوامل مسلح سازمان مجاهدین خلق ایران در پوشش رفتگر، مقابل درب منزل مسکونیاش واقع در تهران و در برابر دیدگان فرزندش کشته شد.
در مراسمی با حضور سید علی خامنهای و مقامات لشکری و کشوری وقت و جمعی از دوستدارانش، علی صیاد شیرازی در بهشت زهرا دفن شد.
پس از ترور
سرلشكر رحیم صفوی فرمانده وقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یازده سال پس از ترور صياد شيرازي در مراسمی که جهت بزرگداشت وی در نظر گرفته شده بود با بيان اينكه دستور ترور صياد شيرازي از جانب صدام به مجاهدین داده شد، گفت: سپاه پاسداران در همان سال اول شهادت صياد شيرازي با طرحريزي عملياتي، بيش از هزار گلوله توپ و موشك به مقرهای منافقين در خاك عراق شليك كرد.وی تصريح كرد: بدون شك دستور به شهادت رساندن صياد شيرازي از يك رده بالاتر به منافقين داده شد و شخص صدام اين دستور را به منافقين داد تا شهيد صياد شيرازي را به شهادت برسانند..
فرمانده سابق كل سپاه ادامه داد: سپاه پاسداران در همان سال اول شهادت صياد شيرازي طي يك طرح عملياتي از ساعت 4 تا 8 صبح تمام مقرهاي منافقين از پادگان اشرف گرفته تا العماره را با شليك بيش از هزار موشك و گلوله توپخانه برد بلند، منهدم و تلفات سنگيني را به آنها وارد كرد. صفوي خاطرنشان كرد: به دنبال اين عمليات بود كه عراق هيچ واكنشي از خود نشان نداد و تنها به گله مختصري بسنده کرد.
کتابشناسی
- مجموعه مقالات اولیننشست کنفرانس بررسی دفاع مقدس / بهکوشش ذاکر صالحی / دانشگاه امام حسین (ع)/ ۱۳۷۱.
- خاطرات امیر شهید سپهبد صیاد شیرازی / مرکز اسناد انقلاب اسلامی / ۱۳۷۸.
- خاطرات سالهای نبرد / محسن مؤمنی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت و نشرشاهد / ۱۳۷۸.
- صیاد دلها / احمد حسینیا / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمانعقیدتی سیاسی / ۱۳۷۸.
- ناگفتههای جنگ / تدوین احمد دهقان / دفتر ادبیات وهنر مقاومت / ۱۳۷۸.
- یادداشتهای سفر شهید صیاد شیرازی / محسن کاظمی / دفترادبیات و هنر مقاومت / ۱۳۷۸.
- عملیات آزادسازی سنندج و گردنه صلواتآباد (اردیبهشت ۱۳۵۹) / تدوین علی صادقیگویا / ایران سبز / ۱۳۷۹.
- عملیات شیندرا /تدوین علی صادقیگویا / هیات معارف جنگ / ۱۳۷۹.
- اسطورهها / بهکوشش خلیلاسفندیاری / نشر شاهد / ۱۳۸۰.
- یادداشتهای ویژه سپهبد علی صیاد شیرازی (۱۳۶۴تا ۱۳۶۸) / بهکوشش سیدحسام هاشمی / ایران سبز / ۱۳۸۰.
- امیر دلاور /گردآورنده امیرحسین انبارداران / نشر شاهد / ۱۳۸۱.
- گردنه خان تا قله آربابا /تدوین علی صادقیگویا / ایران سبز / ۱۳۸۱. ـ مسافر صبح / بهکوشش شورای شعربنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاعمقدس / موسسه فرهنگی و انتشاراتی نخلستان / ۱۳۸۱.
- در کمین گل سرخ / محسن مومنی / سوره مهر / ۱۳۸۲.
- یادگاران (جلد ۱۱:کتاب صیاد شیرازی) / رضا رسولی / روایت فتح / ۱۳۸۲.
- رفتارشناسی ایثارگران(سیری در رفتارشناسی امیر شهید سپهبد علی صیاد شیرازی) / محمودرضا امینی /شعاع / ۱۳۸۳.ـ یاد یار / هیبتالله اسدی / دانشگاه افسری امام علی (ع) / ۱۳۸۳.
- افلاکیان زمین (جلد ۱۰: علی صیادشیرازی) / محمدحسین عباسی ولدی / نشرشاهد / ۱۳۸۴.
- خدا میخواست زنده بمانی (کتاب صیاد شیرازی) / فاطمه غفاری /روایت فتح / ۱۳۸۴.
- سفر به ماوراء / کاوه خاتمی / ایران سبز / ۱۳۸۴.
- هرچند دیر / هیبتالله اسدی / ایران سبز / ۱۳۸۴.
- آخرین گلوله صیاد / داوودامیریان / نشر صریر / ۱۳۸۵.
- عاشقترین صیاد/ محبوبه معراجیپور/ مرکز اسنادانقلاب اسلامی / ۱۳۸۵.
- منش فرماندهی / احمد نوروزی فرسنگی / عرشان / ۱۳۸۵.
- پرواز غریبانه / مهدی وحیدی صدر / حدیث نینوا (قم) / ۱۳۸۶.
- جلوه یار /احمد حسینیا / ایران سبز / ۱۳۸۶.
- سخن آشنا / علی اعوانی / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی (نشر آجا) / ۱۳۸۶