توپ پلاستیکی ورزش سپک تاکرا.
توپ پلاستیکی ورزش سپک تاکرا.

سپک تاکرا (Sepak Takraw) ورزشی است که در جنوب شرقی آسیا پا گرفت و مشابه والیبال است.

 پیش زمینه و تاریخچه

ورزش سپک تاکرا ۵۰۰ سال قبل توسط خانواده‌ای سلطنتی در مالزی پایه‌گذاری شد که البته آن زمان یک بازی درباری و سلطنتی بود. نام این ورزش از دو زبان گرفته شده. سپک Sepak در زبان مالزیایی به معنای ضربه زدن و تاکرا Takraw در زبان تایلندی یعنی توپ. هنگامی که این ورزش متولد شد تا حد زیادی شبیه ورزش ژاپنی کماری "Kemari" بود. عده‌ای به شکل دایره می‌ایستادند و با چوب به توپ ضربه می‌زدند و ساعت‌ها به این بازی می‌پرداختند. به همین دلیل بسیار شبیه بازی کماری بود که بازیکنان یک دایره بزرگ تشکیل می‌دادند. ساعت‌ها بدون آن که توپ با زمین تماسی پیدا کند به آن ضربه می‌زدند و تا زمانی که توپ به زمین می‌خورد جزو امتیازات آن گروه محاسبه می‌شد. در سال ۱۹۶۵ این ورزش به چیزی شبیه والیبال امروزی با قوانینی شبیه آن انجام می‌شد. ضمن اینکه تور هم به آن اضافه گشته و کمی بین‌المللی‌تر شده بود.

 قوانین بازی

اندازه، ارتفاع زمین و ارتفاع تور بازی و به طور کلی سایز زمین مسابقه شبیه زمین بدمینتون است و هر تیم ۳ بازیکن دارد. قوانین فعلی آن تا حد زیادی شبیه والیبال اما ۵ فرق کلی دارد که به شرح زیر است:

  • استفاده از دست غیر قانونی است.
  • هر بازیکن ممکن است قبل از برخورد توپ به تور حداقل یک بار به آن ضربه زده باشد.
  • هیچ چرخش و دورانی برای موقعیت‌های دفاعی یک تیم نیست.
  • اگر توپ قبل از افتادن به زمین حریف با تور برخورد بکند یک امتیاز محسوب می‌شود.
  • اغلب مردم چیز زیادی در باره این ورزش جالب نمی‌دانند.

 سرویس زدن

بازیکنانی که این ورزش را انجام می‌دهند و بالاخص سرویس می‌زنند پای محوری‌شان را روی دایره سرویس که در زمین تعبیه شده قرار می‌دهند (در این حالت پا باید کاملاً ثابت باشد) و بازیکنانی که در نیم دایره کناری در چپ و راست زمین (نیم دایره‌ای به شعاع ۹۰ سانتی‌متر که با خط وسط زمین و خطوط کناری مرتبط بوده) ایستاده‌اند به انتخاب توپ را برای سرویس زننده پرتاب می‌کنند و او به توپ ضربه می‌زند. پس از انداختن توپ برای بازیکنی که سرویس می‌زند، ۲ بازیکن دیگر دوباره به موقعیت دفاعی خود باز می‌گردنند. هنگامی که بازی با ضربه سرویس آغاز می‌شود، مهاجم تیم می‌تواند از یک بار تا ۳ بار به توپ ضربه بزند. شما می‌توانید هنگام بازی از سر، پشت سر، پاها و هر جایی از بدنتان به غیر از بازوها از سر شانه تا انتهایی‌ترین قسمت انگشتانتان استفاده کنید.

 امتیازات بازی

هر تیمی که بتواند ۲ ست از ۳ ست بازی را از آن خود کند برنده مسابقه خواهد بود. هر ست ۱۵ امتیاز دارد که در ست سوم تنها کسب ۶ امتیاز برای پیروز شدن تیم مقابل کفایت می‌کند.

 توپ

دو نوع توپ در این ورزش مورد استفاده قرار می‌گیرد که یک نوع آن غالبا از مواد پلاستیکی و مشتقاتش (فایبر گلاس) تشکیل می‌شود و نوع دیگر سال‌ها پیش از نوعی خیزران و بامبو بوده که اکنون منسوخ شده. توپی که از پلاستیک ساخته شده توسط انجمن آسیایی سپک تاکرا به عنوان توپ رسمی (در دو نوع مردان و بانوان) مسابقات شناخته شده‌است. وزن توپ بین ۱۷۰ تا ۱۹۰ گرم است و سایز محیطی آن ۴۰ سانتی‌متر می‌باشد. توپی کوچک‌تر از توپ هندبال و کمی بزرگ‌تر از توپ سافت بال.

 نکات مهم بازی

هر بازیکن می‌تواند تا آنجا که قدرتش را دارد بالا بپرد و ضربه‌ای که به توپ می‌زند در آن صورت شبیه حرکات آکروباتیک است. گفته می‌شود سرعت توپ در سپک تاکرا گاهی به ۱۴۰ کیلومتر در ساعت هم می‌رسد.

 انواع سپک تاکرا

در حال حاضر در کل دنیا ۳ نوع سپک تاکرا انجام می‌شود:

 سازمان بین المللی سپک تاکرا

سران لیگ آسیایی سپک تاکرا (ASTAK) و لیگ بین‌المللی سپک تاکرا (ISTAK) هر دو در بانکوک تایلند مستقر هستند و در حدود ۱۸ کشور نیز به عضویت آن درآمده‌اند.