(بیوگرافی)

جواد نکونام

**جواد نکونام**
شناسنامه

نام کامل	جواد نکونام
زادروز	۱۶ مهر ۱۳۵۹
زادگاه	شهر ری، ایران
قد	۱۸۶ س‌م
لقب(ها)	نکو (در اسپانیا)
اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی	اوساسونا
شمارهٔ پیراهن	۶
پُست	هافبک
باشگاه‌های حرفه‌ای
۱۳۷۷-۱۳۸۴ ۱۳۸۴-۱۳۸۵ ۱۳۸۵ ۱۳۸۵-اکنون	پاس تهران الوحده الشارجه اوساسونا	(۴۲) ۱۸۷ (۳) ۱۱ (۵) ۱۱ (۲) ۲۷
تیم ملی
تاکنون-۱۳۷۹	ایران	(۲۱) ۹۴

جواد نکونام (زاده ۱۶ شهریور ۱۳۵۹ در شهر ری) بازیکن فوتبال ایرانی است. او اکنون در تیم اوساسونای اسپانیا در لالیگا بازی می کند. وی در درتیم های پاس تهران، الوحده و الشارجه امارات بازی کرده است و درسال ۲۰۰۶ نیز در بین ده بازیکن برتر آسیا قرار گرفته است. او عضو تیم ملی فوتبال ایران نیز هست.

دوران باشگاهی

نکونام فوتبال حرفه ای را از بازی در تیمهای پایه ی باشگاه سایپا آغاز کرد و در سال ۱۳۷۷ به تیم پاس تهران پیوست. با بازی های درخشانش در دو فصل نخست حضورش در پاس، به تیمهای ملی جوانان و امید ایران دعوت شد و از آنجا به بازیکنی شناخته شده در فوتبال ایران تبدیل شد. او ۷ فصل را در تیم پاس با موفقیت سپری کرد و به کاپیتانی این باشگاه رسید. اوج حضور او در پاس بازی های درخشانش در جام باشگاه های آسیا ۲۰۰۵ بود، جایی که او به همراه آرش برهانی و محمد نصرتی تیم را به مرحله ی بعدی بردند. بازی های نکونام در این جام باعث شد تا باشگاه کایزرزلاترن آلمان به او پیشنهاد بدهد، اما با مخالفت مصطفی دنیزلی، سرمربی وقت پاس، این لنتقال منتفی شد. نکونام در آخرین بازی اش با پیراهن پاس، بازی مقابل پرسپولیس در لیگ برتر، از داور کارت قرمز دریافت کرد. پس از این بازی او به باشگاه الوحده امارات رفت. در میانه لیگ امارات، به باشگاه الشارجه امارات رفت و پس از بازی در جام جهانی ۲۰۰۶، از میان سه تیم هرتابرلین و کایزرزلاترن آلمان و اوساسونا اسپانیا، اوساسونا را برگزید. او اولین بازیکن ایرانی است که در لالیگا بازی کرده است. او در نخستین فصل حضور در لالیگا، به بازیکن ثابت تیمش تبدیل شد و توانست با گل طلایی که در جام یوفا مقابل بوردو فرانسه زد، به بازیکنی محبوب در تیمش بدل شود. بازی خوب او باعث شد تا اوساسونا به فکر جذب بازیکن ایرانی دیگری بیفتد و مسعود شجاعی را بخرد.

آمار باشگاهی

بروز رسانی: ۳۱ مرداد ۱۳۸۷

فصل	تیم	کشور	دسته	بازی	گل
۹۸/۹۹	پاس	ایران	۱	۲۳	۲
۹۹/۰۰	پاس	ایران	۱	۲۴	۵
۰۰/۰۱	پاس	ایران	۱	۲۱	۵
۰۱/۰۲	پاس	ایران	۱	۳۲	۴
۰۲/۰۳	پاس	ایران	۱	۳۱	۷
۰۳/۰۴	پاس	ایران	۱	۳۱	۱۰
۰۴/۰۵	پاس	ایران	۱	۲۵	۹
۰۵/۰۶	الوحده	امارات متحده عربی	۱	۱۱	۳
۰۵/۰۶	الشارجه	امارات متحده عربی	۱	۱۱	۵
۰۶/۰۷	اوساسونا	اسپانیا	۱	۲۴	۲
۰۷/۰۸	اوساسونا	اسپانیا	۱	۳	۰

تیم ملی

نکونام در ۲۲ دی سال ۱۳۷۹ و درحالیکه تنها ۱۹ سال و ۳۱ روز سن داشت، برای نخستین بار پیراهن تیم ملی ایران را در دیدار دوستانه برابر اکوادور برتن کرد و در حال حاضر بعد از مهدی مهدوی کیا و علی کریمی کاپیتان سوم تیم ملی فوتبال ایران به حساب می آید.

**وحید هاشمیان**
شناسنامه
نام کامل	وحید هاشمیان کربکندی
زادروز	۳۰ تیر ۱۳۵۵
زادگاه	تهران، ایران
لقب(ها)	هوب شرابا (هلیکوپتر)
اطلاعات باشگاهی
باشگاه کنونی	بوخوم
شمارهٔ پیراهن	در باشگاهی ۱۶ در تیم ملی ۹
پُست	فوروارد
باشگاه‌های حرفه‌ای
	فتح تهران پاس تهران هامبورگ بوخوم بایرن مونیخ هانوفر بوخوم	۴۳ گل در بوندسلیگا
تیم ملی
۱۳۷۶ تا کنون	ایران	۱۳

وحید هاشمیان کربکندی (متولد ۳۰ تیر ۱۳۵۵ در تهران) یک بازیکن حرفه‌ای ایرانی فوتبال است. او هم‌اکنون در تیم بوخوم از بوندسلیگا بازی می‌کند. او از بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران نیز هست.^[۱]

دوران باشگاهی

فتح تهران

هاشمیان فوتبال را از فتح تهران شروع کرد و طی سالهای ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۴ در این تیم حضور یافت.^[۲]

پاس تهران

سپس به تیم دسته اولی پاس تهران بازی کرد و یک سال در آن تیم بازی کرد . و در همان سال از سوی جلال طالبی به تیم ملی دعوت شد.^[۳]

هامبورگ

پس از چندی هاشمیان با پیشنهاد تیم دسته اولی هامبورگ مواجه شد که به آن پیشنهاد جواب مثبت داد و به آلمان رفت. هاشمیان یک سال را در هامبورگ سپری کرد که در این مدت مربی تیم اعتقاد چندانی به او نداشت و کمتر به او بازی می داد. و همین باعث شد که هاشمیان این تیم را به قصد بوخوم ترک کند.

بوخوم

سپس هاشمیان به تیم دسته دومی بوخوم رفت که به تازگی پیتر نویروور را به عنوان سرمربی این قرار داده بودند.در طی این یکسال نویروور به هاشمیان اعتقاد خاصی پیدا کرد و همواره او را در بازی قرار می داد و پس از یکسال بوخوم به دسته یک آلمان صعود کرد.

در سال بعد نیز بوخوم توانست در بوندسلیگای یک ماندگار بشود.و سال بعد نیز هاشمیان بهترین سال فوتبالی خود را با پنجم شدن بوخوم و صعود این تیم به جام یوفا گذراند هاشمیان در آن فصل ۹ گل به ثمر رساند و در کل در باشگاه بوخوم ۳۴ گل به ثمر رساند.

بایرن مونیخ

وحید هاشمیان پس از آن فصل به باشگاه بزرگ بایرن مونیخ رفت. در این باشگاه هاشمیان فرصت زیادی برای حضور در زمین را نیافت و تنها ۹ بار به زمین رفت و هیچ گلی نزد. تیم بایرن مونیخ در همان قهرمان بوندسلیگا شد.هاشمیان طی سالهای ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۴ در بایرن مونیخ بازی کرد.

پس از بایرن مونیخ چند پیشنهاد اصلی به هاشمیان داده شد که مهمترین آنها شالکه ۰۴ ، هانوفر و بوخوم بود که از میان این سه تیم هاشمیان تصمیم رفتن به هانوفر را گرفت.^[۴]

هانوفر ۹۶

هاشمیان سه سال در هانوفر بازی کرد و تیم هانوفر در هر سه سال در میانه های جدول بوندسلیگا قرار داشت. و ترقی چندانی نکرد. تا اینکه هاشمیان با پیشنهاد تیم سابق خود بوخوم روبرو شد.

هاشمیان با قراردادی سه ساله به تیم سابق خود بوخوم پیوست. قرارداد هاشمیان با بوخوم در سالهای اول و دوم قطعی است، اما سال سوم این قرارداد در صورت رضایت دو طرف ادامه خواهد یافت. .^[۵]

تیم ملی ایران

وحید هاشمیان به درخواست مربی سابق تیم ملی آقای جلال طالبی به تیم ملی ایران پیوست همچنین در اوایل سال ۲۰۰۱ در زمان مربی گری آقای میروسلاو بلاژویچ ، هاشمیان از تیم ملی جدا شد. علت جدایی هاشمیان ، دادن ارجعیت به بازیکنان دو تیم پرطرفدار پرسپولیس و استقلال بود.

سپس در سال ۲۰۰۵ هاشمیان برای بازی با اٌردن در مقدماتی جام جهانی ۲۰۰۶ به در خواست برانکو ایوانکوویچ به تیم ملی بازگشت . و پس صعود به جام جهانی نیز در بازیهای تدارکاتی تیم ملی مانند کروواسی و بوسنی و هرزه گوین شرکت کرد و در جام جهانی نیز در مقابل مکزیک ، پرتقال و آنگولا حضور داشت.

در سال ۲۰۰۷ هاشمیان به همراه تیم ملی در جام ملتهای آسیا نیز حضور یافت . هاشمیان با نظر مثبت سرمربی کنونی تیم ملی، علی دایی به علت مشکلات شخصی از همراهی تیم ملی صرف نظر کرد.^[۶

مقامهای ملی و باشگاهی

قهرمان در مسابقات دانش آموزان کشوری
صعود به بوندسلیگای یک با تیم بوخوم
صعود به جام یوفا با تیم بوخوم
قهرمانی بوندس لیگای یک آلمان با بایرن مونیخ
صعود به لیگ قهرمانان اروپا با تیم بایرن مونیخ
صعود به جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان با تیم ملی ایران
صعود به جام ملتهای آسیا به تیم ملی ایران^[۷]

با

باشگاه ورزشی رم ایتالیا در سال ۱۹۲۷ از ۳ باشگاه رومن - آلبا و فورتیتودو رسما تاسیس شد . ان زمان دیگر باشگاه شهر رم٬ اس اس لاتزیو بود . ۳باشگاه مرکز شهر رم از یک سو و لاتزیو که در حومه ی شهر تشکیل شده بود از سویی دیگر به نوعی با یکدیگر رقابت داشتند . ۳باشگاه مرکزی شهر به مراتب کوچکتر و ضعیف تر از رقیب یعنی لاتزیو بودند . از طرفی تیمهایی چون یونتووس میلان اینتر ناپولی جنوا تورینو و فیورنتینا و ... به شدت اوج گرفته بودند . پایتخت ایتالیا تیم مقتدری نداشت تا اینکه ۳باشگاه تصمیم گرفتند به هم بپیوندند و تیمی در حد پایتخت باستانی ایتالیا راهی بازیهای داخلی کنند . بنابراین باشگاه آسوسیا تزونی اسپورتیوو رما ( آ اس رم ) رسما از اوایل تابستان ۱۹۲۷ تاسیس شد . اگرچه آ اس رم نسبت به سایر تیمها از قدمت کمتری ( حدودا ۲۰ سال ) برخودار است اما ۳باشگاه موسس این تیم از نخستین تیمهای تشکیل شده در ایتالیا به شمار می رفتند . ۲سال از تشکیل باشگاه سپری شد و سرانجام رم با تیمی درحد سری آ مسابقات خود را از فصل ۱۹۲۹-۳۰ اغاز کرد دقیقا همان سالی که جام جهانی فوتبال شروع به کار کرد . رم در سالهای نخست سری آ تیمی معمولی بود اما از سال ۳۳ جالاروسی به یکباره اوج گرفت و تا سال ۱۹۴۲ و پس از ان تیمی همواره مدعی بود اما نتیجه ی چندین سال در کورس قهرمانی بودن تنها منجر به کسب اسکودتوی ۱۹۴۲ شد . پس از قهرمانی در اسکودتو رم افت شدیدی کرد تا جایی که در اوایل دهه ی ۵۰ گرگها به سری ب سقوط کردند با این حال بلافاصله به سری آ بازگشتند اما هرگز ان رم مقتدر اواخر دهه ی ۳۰ و اوایل دهه ی ۴۰ نبودند با این حال رم موفق شد چند بار کوپا ایتالیا را فتح کند . البته جالاروسی در سال ۶۱ موفق به فتح جام یوفای ان زمان نیز شد. پس از حدودا ۴۰ سال از کسب اسکودتوی اول رم بهترین و رویایی ترین دورانش را از دهه ی ۸۰ اغاز کرد . در ان زمان جالاروسی گوی سبقت را از سایر تیمهای ایتالیایی ربوده بود . ۴بار قهرمانی در کوپا و ۱بار قهرمانی در اسکودتو و چندین نایب قهرمانی در این جام و مهمتر از همه حضور در فینال سال ۸۴ اروپا از رم تیمی بی رقیب ساخته بود . اما دوباره دوران نزول از سال ۸۷ اغاز شد و اوج ان شکست تحقیر امیز ۵.۰ مقابل یووه در سال ۹۱ بود . تنها نقطه ی روشن رم تا قبل از سال ۲۰۰۰ نایب قهرمانی در جام یوفا بود . اما با ورود کاپلو جالاروسی در سال ۲۰۰۱ بلافاصله پس از لاتزیو که در سال ۲۰۰۰ اسکودتو را فتح کرده بود به این عنوان نایل شد . قهرمانی در سوپرکاپ از دیگر دستاوردهای رم ان سالها بود . سال ۲۰۰۲ رم در روزهای اخر و تنها به فاصله ی ۱ امتیاز قهرمانی را به یووه تقدیم کرد و پس از ان سال دوباره دوران افت شروع شد .کاپلو و بسیاری از بزرگان از رم جدا شدند تا جالاروسی در کمتر از ۱سال ۴مربی عوض کند . رم در سال ۲۰۰۵ حتی تا استانه ی سقوط پیش رفت اما به لطف پیروزی روزهای اخر مقابل اتالانتا رم ماندنی شد . در ان مقطع نایب قهرمانی در کوپا تنها دستاورد جالاروسی بود . اما پس از ان سال انتخاب هوشمندانه ی مسولان رم باعث شد اسپالتی به جمع گرگها بپیوندد . وی پس از شروعی نچندان خوب از اول ژانویه ی ۲۰۰۶ رمی هماهنگ ساخت و جالاروسی از ان زمان تا کنون روز به روز بهتر شد تا جایی که پس از سالها موفق به فتح کوپا شد . اسپالتی در سال ۲۰۰۷/۲۰۰۸ تیمی ساخته که همگان به تمجید ان می پردازند و کارشناسان تیم وی را مدعی اصلی اسکودتو و یکی از مدعیان اروپا می دانند .رم در فصل 2007-2008 خیلی خوب بازی کرد تا جایی که در لیگ قهرمانان توانست رئال مادرید که سر شار از ستارگان است در خانه متوقف کند و یک شگفتی خلق کند اما دور بعد باز هم به شیاطین منچستر خورد تا بازی را به این تیم واگذار کند و بار دیگر از گردونه لیگ قهرمانان توسط این تیم بیرون بیاید . اما در کالچو خیلیی خوب درخشیدند اگر مصدومیت توتی پیش نمیامد و چند بازی آخر را رم مثل سایر بازی ها خوب بازی کرده بود به جای اینتر میتوانست اسکودتو را فتح کند . اما در این فصل بار دیگر رم در فینال کوپا ایتالیا توانست اینتر مدعی را شکست و بار دیگر انتقام خود را از این تیم بگیرد و ه نمین اسکودتوی خود را فتح کند ادامه دارد ..

اما یکی از بهترین جشنهای رم جشن 80 سالگی رم بود که سال 2007 به وقوع انجامید و این باشگاه 80 سالگرد خود را جشن گرفت در این مراسم از اسطوره های رم تجلیل شد. لازم بذکر است باشگاه رم علاوه بر فوتبال در رشته ی بسکتبال از اعتبار خاصی برخوردار است . والیبال واترپلو و ... از سایر رشته های این باشگاه به شمار می رود .

تیم منتخب رم از تاسیس تاکنون ( اسطوره ها ) »

دروازه بان » گویدو ماستی ( ۱۹۳۰-۱۹۴۳ ) : وی ۱۳ سال از دروازه ی رم مراقبت کرد . دروازه بانی متولد رم که در اولین اسکودتو حضور داشت . ۳۳۸ بازی برای او در لیگ به ثبت رسیده است.

مدافعان » جیانکومو لوسی (۱۹۵۴-۱۹۶۹ ) : رکورد دار بازی در لیگ برای جالاروسی با ۳۸۶ بازی بیش از ۱۴ سال در رم بازی کرد . وی ۱۱ بازی ملی نیز دارد و از بهترین مدافعان ایتالیا به شمار می رفت . آلدایر ( ۱۹۹۰-۲۰۰۳ ) : اسطوره ی محبوب و برزیلی رم حدود ۳۰۰ بازی در لیگ انجام داد . وی در سال ۹۰ از بنفیکا راهی رم شده بود .وی در سال ۲۰۰۱ اسکودتو را برای رم به ارمغان اورد . سباستیانو نلا ( ۱۹۸۱ - ۱۹۹۲ ) : ۲۸۱ بازی برای رم و ۵بازی برای ایتالیا در پرونده ی مرد چپ پای سابق رم دیده می شود . وی در سال ۸۳ اسکودتو را با رم فتح کرد . مارکوس کافو ( ۱۹۹۷ - ۲۰۰۳ ) : قطار سریع السیر رم که ۲قهرمانی در جام جهانی را یدک می کشد ۱۰۰ بازی برای جالاروسی به انجام رساند . وی در تیم ۲۰۰۱ که فاتح اسکودتو بود حضوری موثر داشت .

هافبکها » اگوستینو دی بارتولومی ( ۱۹۷۲-۱۹۸۴ ) : وی نیز از دیگر اسطوره های جالاروسی است که در سال ۸۳ اسکودتو را کسب کرد . پائولو روبرتو فالکائو ( ۱۹۸۰-۱۹۸۵ ) : فالکائو با وجود قدمت کم در رم یکی از ۳ بازیکن محبوب تاریخ باشگاه است . وی فاتح اسکودتوی ۸۳ و جام جهانی ۸۲ است . جوزپه جیانینی (۱۹۸۱-۱۹۹۵ ) : ۳۱۸ بازی با رم و کسب اسکودتوی ۸۳ از مهمترین افتخارات اوست . وی به همراه توتی کونتی و بارتولومی محصول باشگاه است که جز پیراهن رم بر تن نکرده است . سالها کاپیتان رم بوده و محبوبیت وی زمانی بیشتر شد که پیشنهاد سنگین یووه و اینتر را رد کرد . برونو کونتی ( ۱۹۷۳-۱۹۹۰ ) : با سابقه ترین بازیکن باشگاه کونتی است . وی بیش از ۱۸سال در رم توپ زد . ۳۰۴ بازی در لیگ - ۴۷ بازی در اتزوری و کسب اسکودتوی ۸۳ و جام جهانی ۸۲ از افتخارات او به شمار می رود .

مهاجمان » روبرتو پروزو ( ۱۹۷۸-۱۹۸۸ ) : ۶بازی ملی برای اتزوری - ۱۰۶ گل برای رم ( رکوردار سابق گلزنی برای رم ) و ۲۴۰ بازی برای گرگها وی را اسطوره کرده است . او نیز فاتح اسکودتوی ۸۳ است . فرانچسکو توتی ( ۱۹۹۲- ؟ ) : اسطوره ی فراموش نشدنی رم و محبوبترین بازیکن تاریخ جالاروسی همه ی رکوردهای باشگاه را در اختیار دارد . وی تنها منتظر فتح رکورد بیشترین بازی برای جالاروسی در سری آ است . بهترین گلزن - بیشترین بازی ملی - بیشترین حضور در بازی های اروپایی - ۱۵ سال بازی در رم و حداقل ۴ سال بازی دیگر - فتح اسکودتوی ۲۰۰۱ - فتح جام جهانی ۲۰۰۶ و نایب قهرمانی در یورو۲۰۰۰ از وی فردی بی جانشین ساخته است . توتی رکوردار بیشتر دقایق حضور برای رم است . وی رکوردار بیشترین کارت زرد و قرمز نیز هست !

پیراهن رم » رم همواره پیراهنی به رنگ قرمز ( خرمایی ) بر تن داشته است . حاشیه ی نارنجی همواره در پیراهن رم دیده می شود . پیراهن دوم عموما سفید است اما پیراهن سوم هر سال تغییر می کند . پیراهن دروازه بانان باشگاه نیز معمولا نارنجی رنگ است .

لوگوی باشگاه » رم ۴بار لوگوی خود را تغییر داده است . به یادماندنی ترین لوگوی رم طرح سر گرگی است که در ارمی دایره ای شکل جای دارد . پس از قهرمانی در سال ۲۰۰۱ این لوگو به شکل لوگوی کنونی در امده و از ابتدای امسال لوگوی مخصوص ۸۰ سالگی باشگاه نیز روی پیراهن های سفید جای دارد .

اسپانسر » مهمترین اسپانسرهای رم از نظر اقتصادی باریلا و مزدا می باشند . از نظر ورزشی نیز رم معمولا با کاپا و دیادورا کار کرده است . در مقطع کنونی نیز وایند اسپانسر اقتصادی باشگاه می باشد .

عناوین » اسکودتو :۳بار ( ۱۹۴۲-۱۹۸۳-۲۰۰۱ ) + ۱۰ نایب قهرمانی

کوپا ایتالیا: ۸بار (۶۴-۶۹-۸۰-۸۱-۸۴-۸۶-۹۱-۲۰۰۷ ) + ۶ نایب قهرمانی

سوپرجام : ۲بار ( ۲۰۰۱-۲۰۰۷ ) + ۲نایب قهرمانی

لیگ قهرمانان : نایب قهرمانی ( ۱۹۸۴)

جام یوفا : قهرمانی ( فایرزکاپ سابق ) (۱۹۶۱) + نایب قهرمانی سال (۱۹۹۱)

سری ب : ۱ بار قهرمانی ( ۱۹۵۲)

آنجلو ایتالیا : ۱ بار قهرمانی ( ۱۹۷۲ )

رکوردهای باشگاه » بیشترین قهرمانی در یک جام : کوپا ایتالیا - ۸بار

بیشترین بازی ملی : توتی - ۵۸ بازی

بیشتری بازی در سری آ : لوسی - ۳۸۶ بازی

بهترین گلزن : فرانچسکو توتی ۱۵۱ گل

بزرگترین خرید : گابریل باتیستوتا - ۲۳ میلیون پوند سال ۲۰۰۰ از فیورنتینا

بزرگترین فروش : هیده ناکاتا - ۲۰ میلیون پوند سال ۲۰۰۱ به پارما

رکوردهای سری آ ( قبل از هفته ی پنجم سال ۲۰۰۷/۲۰۰۸ ) » تعداد بازی : ۲۴۳۰

تعداد برد - باخت - مساوی : ۹۵۶ - ۷۶۲ - ۷۱۲

گل زده - خورده - امتیاز : ۳۴۰۲ - ۲۷۳۹ - ۲۶۹۲

قهرمانی : ۳بار

بهترین گلزن در یک فصل : رودولفو ولک ۲۹ گل در سال ۱۹۳۱

کمترین - بیشترین امتیاز در ۱فصل : ۲۴( ۱۹۷۳ ) - ۷۵ ( ۲۰۰۱و۲۰۰۷ )

بهترین - بدترین نتیجه ی خانگی : برد : ۹.۰ (کرومونزه در سال ۱۹۳۰) - باخت : ۷.۱ ( تورینو در سال ۱۹۴۸ )

بهترین - بدترین نتیجه ی خارج از خانه : برد : ۶.۱ (آلساندریا در سال ۱۹۳۵) - باخت :۷.۱ (یووه در سال ۱۹۳۱)

بیشترین - کمترین برد : ۲۲ بار ( ۱۹۳۱-۲۰۰۱-۲۰۰۷ ) - ۶ بار ( ۱۹۷۳ )

بیشترین - کمترین باخت : ۲۰بار ( ۱۹۵۱ ) - ۲بار (۲۰۰۲-۱۹۸۱ )

بیشترین - کمترین گل زده : ۸۷ گل ( ۱۹۳۱ ) - ۲۱ گل ( ۱۹۷۳ )

بیشترین - کمترین گل خورده : ۷۰ گل ( ۱۹۵۱ ) - ۱۵ گل ( ۱۹۷۵ )

بهترین - بدترین سال : ۱۹۴۲-۱۹۸۱-۲۰۰۱ ــــ ۱۹۵۰-۱۹۷۳

رم در سالهای ۱۹۴۲-۱۹۸۳ و ۲۰۰۱ بهترین عملکرد و در سالهای ۱۹۴۹ و ۱۹۷۳ بدترین عملکرد را داشته است .

آشنایی با ليگ برتر فوتبال انگليس

ليگ برتر ، بالاترين ليگ در فوتبال انگليس است كه در سال 1992 با عضويت باشگاه‌هايي كه تا آن زمان در ليگ دسته اول بازي مي كردند تاسيس شد.

در سالهاي دهه 1980 به طور مشخص فوتبال انگليس در نازل‌ترين سطح خود قرار داشت. موقعيت بد اقتصادي كه باعث كاهش تماشاگران شده بود ، فرسودگي ورزشگاه‌ها و مشكل وسيع تماشاگران آشوبگر و به خصوص واقعه ورزشگاه هيسل بلژيك در سال 1985 كه منجر به محروميت باشگاه‌هاي انگليسي از حضور در تورنمنت‌هاي باشگاهي اروپا شد ، موجب شد تا ليگ دسته اول فوتبال اين كشور كه از سال 1888 به وجود آمده بود به وضوح پشت سر ليگ‌هاي معتبر اروپايي مثل سري A ايتاليا و لاليگا اسپانيا قرار بگيرد.

به علاوه هر روز ستاره‌هاي فوتبال اين كشور جذب ليگهاي بزرگ ديگر كشورها مي‌شدند. اين روند رو به نزول در سال 1990 متوقف شد ، زماني كه تيم ملي انگليس در جام جهاني ايتاليا نمايش خوبي ارائه داد و تنها در مرحله نيمه نهائي با بد شانسي در ضربات پنالتي از دور رقابتها خارج شد.

در همان سال اتحاديه فوتبال اروپا ( يوفا ) ، محروميت باشگاههاي انگليسي را لغو كرد و با ايجاد امنيت در ورزشگاهها و نيز افزايش درآمد پخش تلويزيوني مسابقات ، كم كم اوضاع فوتبال اين كشور رو به بهبودي رفت.

پس از اينكه ليگ فوتبال در سال 1986 به ازاي 3/6 ميليون پوند حق پخش بازيها را براي دو سال واگذار كرد ، اين امتياز در سال 1988 با قراردادي چهارساله به مبلغ 44 ميليون پوند واگذار شد.

در اين سال در طي مذاكرات براي واگذاري حق پخش بازيها ، چند باشگاه تهديد كردند كه فدراسيون فوتبال انگليس را ترك كرده و يك سوپرليگ براي خود ترتيب خواهند داد ، اما فدراسيون آنها را متقاعد كرد كه از تصميم خود صرف‌نظر كنند.

بعد از آن به طور مداوم ورزشگاهها بهتر شدند ، به تعداد تماشاگران افزوده شد و به دنبال آن درآمدها نيز افزايش پيدا كرد . به همين دليل دوباره باشگاهها به فكر ترك ليگ فوتبال افتادند تا از اين طريق بيشتر بتوانند از سرمايه‌ها و پولهايي كه در ورزش فوتبال سرازير مي‌شد بهره ببرند . پس از آن بود كه ليگ برتر در سال 1992 تاسيس شد.

در فصل اول ليگ برتر 22 تيم شركت داشتند ، اما بر اثر دخالت فدراسيون جهاني فوتبال ( فيفا ) ، اين تعداد در سال 1995 به 20 تيم كاهش پيدا كرد . بدين صورت كه چهارتيم به دسته پايين‌تر سقوط و همزمان فقط دو تيم به ليگ برتر صعود كردند.

فيفا در 8 ژوئن سال 2006 نيز خواستار كاهش تيمها به 18 تيم ، مثل ليگهاي ايتاليا و اسپانيا براي شروع فصل 2008/2007 شد كه با رد اين درخواست مواجه شد و كماكان بازيهاي انگليس با 20 تيم برگزار مي‌شود .

در پانزده دوره انجام اين ليگ ، فقط چهارتيم توانسته‌اند به قهرماني برسند : منچستريونايتد ( 9 بار ) ، آرسنال ( 3 بار ) ، چلسي ( 2 بار ) و بلكبرن راورز ( 1 بار ).

هفت تيم نيز از اولين دوره تاكنون در تمام فصول ليگ برتر حاضر بوده‌اند : آرسنال ، آستون ويلا، چلسي ، اورتون ، منچستريونايتد و تاتنهام هاتسپر .

قهرمانان ليگ برتر از ابتدا تاكنون :

1993/1992 منچستريونايتد

1994/1993 منچستريونايتد

1995/1994 بلكبرن راورز

1996/1995 منچستريونايتد

1997/1996 منچستريونايتد

1998/1997 اف. ث.آرسنال

1999/1998 منچستريونايتد

2000/1999 منچستريونايتد

2001/2000 منچستريونايتد

2002/2001 اف.ث.آرسنال

2003/2002 منچستريونايتد

2004/2003 اف.ث.آرسنال

2005/2004 اف.ث.چلسي

2006/2005 اف.ث.چلسي

2007/2006 منچستريونايتد

بهترين گلزنان ليگ برتر :

1- آلن شيرر 260 گل

آلن شيرر ، برترين گلزن تاريخ ليگ برتر

2- تيه‌ري آنري 189 گل

3- اندي كول 185 گل

4- رابي فاولر 160 گل

5- لس فرديناند 149 گل

6- تدي شرينگهام 145 گل

7- جيمي فلويد هسلبنك 127 گل

8- مايكل اوون 125 گل

9- دوايت يورك 122 گل

10- يان رايت 113 گل

آشنايي با لیگ برتر فوتبال ایران

لیگ برتر فوتبال ایران مهم‌ترین رويداد سالانه عرصه فوتبال است که با شرکت 18 تیم برگزار مي‌شود.

تا به حال تیم‌های پرسپولیس، سپاهان، پاس، فولاد خوزستان و استقلال در دوره‌های ‌ پیشین این رقابت‌ها به قهرمانی رسیده‌اند.

تیم‌های فوتبال برای این که در لیگ برتر فوتبال ایران بازی کنند باید ابتدا در لیگ دسته دو و لیگ‌آزادگان بازی ‌کنند. تیم‌های برتر جام آزادگان که در درگروه برگزار می‌شود اجازه حضور در لیگ‌برتر را دارند.

تاریخچه لیگ‌برتر
لیگ‌برتر با شیوه فعلی برگزاری از سال 1379 شروع شد. اما فوتبال باشگاهی در ایران پیش از آن تاریخ مفصلی دارد. پیش از دهه پنجاه تیم‌ها در مسابقاتی که در سطح شهرها برگزار می‌شد شرکت می‌کردند. در تهران هم مسابقات باشگاهیی برگزار می‌شد در آن تیم‌هایی همچون پرسپولیس، تاج (استقلال)، پاس، شاهین و دارایی به قهرمانی رسیدند.

پس از آن، در سال 1353 (1973) اولین مسابقات سراسری ایران با نام تخت‌جمشید برگزار شد. در این مسابقات تیم‌هایی از سراسر کشور حضور داشتند اما باز هم این تیم‌های تهرانی بودند که بیشترین قهرمانی‌ها را در این مسابقات کسب کردند.

با شروع جنگ تحمیلی ایران و عراق، فوتبال در کشور تحت تاثیر جنگ قرار داشت و چندین جام همچون قدس و هفده شهریور در کشور برگزار شد. تا این که در سال 1370 لیگ سراسری کشور با نام جام آزادگان برگزار شد. پرافتخارترین تیم‌های سال‌های اول برگزاری این جام استقلال تهران و پاس بودند. این دو باشگاه در همین سال‌ها در جام ‌باشگاه‌های آسیا هم قهرمان شدند. چند سال پس از شروع جام آزادگان، قهرمانی میان دو تیم پرسپولیس و استقلال دست به دست می‌شد و بازیکنان این دو تیم بدنه اصلی تیم ملی کشور را تشکیل می دادند.

اما بالاخره در سال 1379 لیگ‌برتر ایران با ساختار فعلی راه‌اندازی شد که به آن لیگ‌حرفه‌ای هم گفته می‌شد. این لیگ را می‌توان اولین مسابقات کاملا سراسری و حرفه‌ای ایران دانست چون در میان قهرمانان آن نام تیم‌هایی نظیر فولاد خوزستان و سپاهان اصفهان مشاهده می‌شود که اولین تیم‌های شهرستانی‌ای هستند که قهرمان مسابقات فوتبال کشور شده‌اند. تیم‌های دیگری نظیر ذوب‌‌آهن و استقلال اهواز هم در این لیگ نتایج بسیار خوبی گرفته‌اند. لیگ برتر ایران در ششمین دوره خود بنا به تصمیم فدراسیون فوتبال به نام خلیج فارس تغییر نام دارد.

قهرمانان لیگ‌برتر
تا پایان هفتمین دوره رقابت‌های لیگ‌برتر، تیم پرسپولیس تهران با کسب دو عنوان قهرمانی عنوان پرافتخارترین تیم لیگ‌برتر باشگاه‌های کشور را در اختیار دارد این تیم در اولین و هفتمین دوره رقابت‌های لیگ‌برتر عنوان قهرمانی را از آن خود کرده است[پرسپولیس قهرمان هفتمین دوره لیگ‌برتر شد]. پس از این تیم سپاهان اصفهان، پاس، فولاد اهواز، استقلال تهران و سایپای تهران تیم‌هایی هستند که هر کدام یک‌بار عنوان قهرمانی رقابت‌های لیگ‌برتر را به‌دست آورده‌اند.

قهرمانان لیگ‌برتر باشگاه‌های ایران
فصل 80-1379 پرسپولیس تهران
فصل 81-1380 سپاهان اصفهان
فصل 82-1381 پاس تهران
فصل 84-1383 فولاد اهواز
فصل 85-1384 استقلال تهران
فصل 86-1385 سایپا
فصل 87-1386 پرسپولیس تهران

هر هفته ميلیون‌ها نفر اخبار این بازی‌ها را پیگیری می‌کنند و هزاران خبر در مورد آن نوشته می‌شود.

شنايي با لاليگا

لاليگا بر اساس ارزيابي پنج ساله يوفا، به عنوان قوي‌ترين ليگ فوتبال اروپا معرفي شده‌است.

ليگ دسته اول اسپانيا از فصل 29/1928 به وجود آمده و بر اساس ارزيابي پنج ساله يوفا، از آنجائي‌كه باشگاه‌هاي اسپانيايي در تورنمنت‌هاي اروپايي بهترين نتايج را كسب كرده‌اند، لاليگا به عنوان قوي‌ترين ليگ فوتبال اروپا معرفي شده است.

قوانين:

ليگ از 20 تيم تشكيل شده است كه در بازيهاي رفت و برگشت، قهرمان را تعيين مي‌كنند. مكان تيم‌ها در جدول، حاصل امتيازاتي است كه كسب مي‌كنند: 3 امتياز براي پيروزي، 1 امتياز براي تساوي و بدون امتياز براي شكست. برخلاف برخي ليگهاي ديگر مثل بوندسليگا، در زمان كسب امتياز مساوي، تفاضل گل مد‌نظر نبوده است، بلكه نتيجه ديدار مستقيم دو تيم هم‌امتياز ملاك قرار مي‌گيرد.

بر اساس ارزيابي پنج ساله يوفا، قهرمان و تيم دوم جدول راهي ليگ قهرمانان اروپا مي‌شوند، تيم‌هاي سوم و چهارم بايد در بازي‌هاي مقدماتي ليگ قهرمانان شركت كنند. تيم‌هاي رده پنج و شش نيز به جام يوفا راه پيدا مي‌كنند. سه تيم آخر جدول هم به ليگ دسته دوم سقوط مي‌كنند.

تاريخچه:

در سال 1926 فوتبال حرفه‌اي وارد اسپانيا شد. با فصل 29/1928 يك ليگ ملي يكپارچه ( لاليگا ) به وجود آمد كه در آن ده باشگاه براي كسب اولين عنوان قهرماني با يكديگر به رقابت پرداختند: اف. ث. بارسلونا، رئال مادريد، آتلتيكو بيلبائو، رئال سوسيه‌داد سن سباستين، آره‌ناس كلوب دو گتسكو، آتلتيكو مادريد، اسپانيول بارسلونا، اروپا بارسلونا، رئال يونيون ايرون و ريسينگ سانتاندر.

اولين قهرماني را نيز اف. ث. بارسلونا با دو امتياز برتري نسبت به رئال مادريد به دست آورد.

براي فصل 35/1934 ليگ به 12 باشگاه افزايش يافت.

در جريان جنگهاي داخلي اسپانيا، در فصل‌هاي 39/1938 – 37/1936 هيچ مسابقه‌اي برگزار نشد. پس از پيروزي گروههاي ضد جمهوري به رهبري ژنرال فرانچسكو فرانكو، دوباره رقابت‌ها از سر گرفته شد. به علاوه باشگاه‌هايي كه در نامشان جزئي غير اسپانيايي نظير فوتبال كلوب، ريسينگ، اسپورتينگ يا آتلتيك داشتند، مجبور به تغيير نام شدند. البته اين قانون دوباره در دهه هفتاد در مواردي پس گرفته و لغو شد.

از فصل 42/1941 ليگ باشگاهي اسپانيا با 14 تيم، ‌از فصل 51/1950 با 16 تيم، و از فصل 72/1971 با 18 تيم برگزار شد. براي فصل 88/1987 تعداد تيم‌هاي ليگ به 20 تيم افزايش پيدا كرد و تا امروز نيز به همين صورت باقي مانده‌است.

يك استثنا در فصل 96/1995 و 97/1996 به وجود آمد. پس از پايان فصل 95/1994 دو باشگاه سلتاويگو و اف. ث. سويا به دليل مقروض بودن به دسته پايين‌تر سقوط كردند و به جاي آنها دو تيم رئال والادوليد و آلباسته بالومپي كه از لحاظ ورزشي سقوط كرده بودند، در ليگ باقي ماندند. سران دو باشگاه سلتا و سويا و نيز هواداران اين دو تيم به اين قضيه واكنش نشان دادند. اعتراض آنها نسبت به سقوط اجباري توأم با موفقيت بود. پس از آن ليگ به 22 تيم افزايش پيدا كرد، چرا كه والادوليد و آلباسته هم در مقابل تصميم فدراسيون فوتبال اين كشور مبني بر سقوط آنها به دسته دوم اعتراض كرده و در ليگ ماندگار شدند. پس از دو فصل اما، ليگ دوباره به 20 تيم كاهش پيدا كرد.

فهرست قهرمانان باشگاه‌هاي اسپانيا (لاليگا):

2007- رئال مادريد
2006- اف.ث.بارسلونا
2005- اف.ث.بارسلونا
2004- اف.ث.والنسيا
2003- رئال مادريد
2002- اف.ث. والنسيا
2001- رئال مادريد
2000- ديپورتيوو لاكرونيا
1999- اف.ث. بارسلونا
1998- اف.ث.بارسلونا
1997- رئال مادريد
1996- آتلتيكو مادريد
1995- رئال مادريد
1994- اف.ث.بارسلونا
1993- اف.ث.بارسلونا
1992- اف.ث.بارسلونا
1991- اف.ث.بارسلونا
1990- رئال مادريد
1989- رئال مادريد
1988- رئال مادريد
1987- رئال مادريد
1986- رئال مادريد
1985- اف.ث. بارسلونا
1984- آتلتيك بيلبائو
1983- آتلتيك بيلبائو
1982- رئال سوسيه‌داد سن سباستين
1981- رئال سوسيه‌داد سن سباستين
1980- رئال مادريد
1979- رئال مادريد
1978- رئال مادريد
1977- آتلتيكو مادريد
1976- رئال مادريد
1975- رئال مادريد
1974- اف.ث.بارسلونا
1973- آتلتيكو مادريد
1972- رئال مادريد
1971- والنسيا سي.اف
1970- آتلتيكو مادريد
1969- رئال مادريد
1968- رئال مادريد
1967- رئال مادريد
1966- آتلتيكو مادريد
1965- رئال مادريد
1964- رئال مادريد
1963- رئال مادريد
1962- رئال مادريد
1961- رئال مادريد
1960- اف.ث.بارسلونا
1959- اف.ث.بارسلونا
1958- رئال مادريد
1957- رئال مادريد
1956- آتلتيك بيلبائو
1955- رئال مادريد
1954- رئال مادريد
1953- اف.ث.بارسلونا
1952- اف.ث.بارسلونا
1951- آتلتيكو مادريد
1950- آتلتيكو مادريد
1949- اف.ث.بارسلونا
1948- اف.ث.بارسلونا
1947- آتلتيك بيلبائو
1946- اف.ث.سويا
1945- اف.ث.بارسلونا
1944- اف.ث.والنسيا
1943- آتلتيك بيلبائو
1942- اف.ث.والنسيا
1941- آتلتيكو مادريد
1940- آتلتيكو مادريد
[جنگ‌هاي داخلي اسپانيا]
1936- آتلتيك بيلبائو
1935- بتيس سويا
1934- آتلتيك بيلبائو
1933- رئال مادريد
1932- رئال مادريد
1931- آتلتيك بيلبائو
1930- آتلتيك بيلبائو
1929- اف.ث.بارسلونا

ركوردداران بازي در لاليگا:

آندوني زوبي‌زارتا 1998-1981 622 بازي بارسلونا

اوزه‌بيو 2002-1983 543 بازي رئال والادوليد

بويو 1997-1976 542 بازي رئال مادريد

مانوئل سانچز 2001-1983 524 بازي رئال مادريد

ميگوئل سولر 2003-1983 504 بازي رئال مايوركا

فرناندو هيه‌رو 2003-1986 497 بازي رئال مادريد

خوزه ماريا باكرو 1997-1980 483 بازي بارسلونا

لورن 2002-1984 482 بازي رئال سوسيه‌داد

خواكين آلونسو گونزالس 1992-1977 479 بازي اسپورتينگ گيخون

خوزه رومن لابورو 1985-1967 469 بازي بتيس سويا

آندوني زوبي‌زارتا ، ركورددار بازي در لاليگا

ركوردداران گلزني لاليگا :

تلمو زارائونائينديا 1955-1940 251 گل آتلتيك بيلبائو

هوگو سانچز 1994-1981 234 گل رئال مادريد

آلفردو دي استفانو 1966-1953 227 گل رئال مادريد

سزار 1960-1941 226 گل بارسلونا

كوئيني 1987-1970 219 گل اسپورتينگ گيخون

پاهينو 1956-1943 210 گل رئال مادريد

موندو 1951-1939 195 گل والنسيا

رائول تاكنون -1994 187 گل رئال مادريد

سانتيانا 1988-1970 186 گل رئال مادريد

خوان آرزا اينيو 1984-1974 182 گل سويا

آشنايي با بوندس ليگا

در سال ۱۹۳۲ فليكس لينه مان، رئيس فدراسيون وقت فوتبال آلمان پيشنهاد برگزاري يك ليگ حرفه‌اي فوتبال را مطرح كرد كه در آن باشگاه‌ها براي قهرماني در آلمان با هم مبارزه كنند.

اما اين پيشنهاد با مخالفت فدراسيون‌هاي منطقه‌اي مواجه شد. تا دهه شصت قهرماني آلمان از طريق مسابقه بين قهرمانان ليگ هاي منطقه‌اي در بازي‌هاي گروهي و سپس ديدار فينال مشخص مي شد.

در سال ۱۹۶۲ پس از اينكه تيم ملي فوتبال آلمان در جام جهاني شيلي [آشنايي با تاريخچه جام‌جهاني فوتبال] در مرحله يك چهارم نهايي بازي‌ها حذف شد، هرمان نوي برگر ،رئيس آن زمان فدراسيون فوتبال آلمان، دوباره پيشنهاد تأسيس بازي هاي سراسري فوتبال را داد. در ۲۸ جولاي آن سال فدراسيون فوتبال در دورتموند راي به برگزاري اين مسابقات در فصل ۶۴-۱۹۶۳ را داد.

تاريخچه بوندس ليگا
در ابتدا بوندس ليگا با ۱۶ تيم آغاز به كار كرد كه پنج تيم از ليگ جنوب، پنج تيم از ليگ غرب، سه تيم از شمال، دو تيم از جنوب غربي و يك تيم از شهر برلين با هم به رقابت پرداختند. هر تيم در ديدارهاي رفت و برگشت به مصاف تك تك تيم هاي ديگر مي رفت و در نهايت تيمي كه بيشترين امتياز را از مجموع ديدارها كسب مي كرد، به مقام قهرماني فوتبال آلمان مي رسيد.

تيم هاي اصلي حاضر در بوندس ليگا عبارت بودند از:

منطقه شمال: اينتراخت برانشوايگ، وردربرمن، هامبورگ.

منطقه غرب: بوروسيادورتموند، اف.ث. كلن، مايده ريش (امروز: دويسبورگ)، شالكه ۰۴ و پرويسن مونستر

منطقه جنوب غرب: اف.ث. كايزرزلاترن، اف.ث. زار بروكن

منطقه جنوب: اينتراخت فرانكفورت، كارلسروهه، اف.ث.نورنبرگ. مونيخ ،۱۸۶۰ فا.اف.ب. اشتورتگارت
منطقه برلين: هرتابرلين

تا سال ۲۰۰۱ مسابقات بوندس ليگا تحت نظر فدراسيون فوتبال آلمان و پس از آن زير نظر ليگ فوتبال آلمان (DFL) برگزار شد.

دهه ۶۰
در فصل ۶۵-۱۹۶۴ هرتابرلين به دليل پرداخت دستمزدهاي بالا به بازيكنانش جريمه و مجبور شد در ليگ منطقه اي (ليگ دسته دوم آن زمان) شركت كند. در همان فصل باشگاه هاي كارلسروهه و شالكه ۰۴ هم دو تيم سقوط كننده به دسته پايين تر بودند كه هر دو باشگاه به اين موضوع اعتراض كردند.

بلافاصله تصميم گرفته شد كه تعداد باشگاه هاي ليگ به ۱۸ تيم افزايش يافته و در آن فصل هيچ تيمي به دسته دوم نرود. بنابر دلايل سياسي فدراسيون فوتبال آلمان باشگاه تاسمانيا ۱۹۰۰ را نيز در ليگ جاي داد. اين باشگاه با وجود شروع فصل با پيروزي، پس از يك فصل، به عنوان بدترين تيم تمام تاريخ بوندس ليگا با هفت ركورد منفي بوندس ليگا (حداقل تعداد گل زده [۱۵] و بالاترين تعداد گل خورده [۱۰۸]، كمترين امتياز [۸]، كمترين پيروزي [۲]، بيشترين شكست [۲۸]، كمترين تعداد تماشاگر در يك بازي [۸۲۷] و طولاني ترين سري بازي بدون پيروزي [۳۱ بازي پي درپي]) دوباره به دسته دوم سقوط كرد.

در سال ۱۹۶۵ دو باشگاه به نام هاي بوروسيا مونشن گلادباخ و بايرن مونيخ به دسته اول صعود كردند كه پس از مدت كوتاهي بر كل بوندس ليگا تسلط يافتند.

دهه ۷۰
در آغاز دهه ۷۰ بوندس ليگا به دليل رسوايي تقلب در بازي ها به ميزان چشمگيري اعتبار خود را از دست داد كه البته در آلمان لطمه زيادي به علاقه فوتبالدوستان و هواداران وارد نكرد، علت آن هم قهرماني در جام ملت هاي ۱۹۷۲ اروپا و جام جهاني ۱۹۷۴ در كشور خودشان در مقابل هلند بود.

بوروسيا مونشن گلادباخ به عنوان اولين باشگاه، در اين دهه توانست دو سال پياپي (۷۱ - ۱۹۷۰) قهرمان آلمان شود. بلافاصله پس از آن بايرن مونيخ عنوان قهرماني را هت تريك كرد (۱۹۷۲ - ۱۹۷۳ - ۱۹۷۴)، كه تاكنون فقط باشگاههاي مونشن گلادباخ (۱۹۷۵تا ۱۹۷۷) و خود بايرن (۱۹۸۵ تا ۱۹۸۷ و ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱) موفق به تكرار آن شده اند. بهترين پيروزي در تاريخ بوندس ليگا نيز در كارنامه مونشن گلادباخ است كه در سال ۱۹۷۸ در مقابل بوروسيا دورتموند۱۲ بر صفر به پيروزي رسيد.

دهه ۸۰
در اين دهه كاهش چشمگير تماشاگران در ورزشگاه هاي آلمان مشاهده شد كه علت آن هم بيش از هر چيز انتقال ستاره هاي بوندس ليگا به ليگ هاي كشور هاي خارجي بود، به علاوه ظهور اوباشگري در فوتبال اين كشور. در همين زمان به دليل درخشش و موفقيت بوريس بكر و اشتفي گراف، علاقه تماشاگران فوتبال بيشتر به سمت ورزش تنيس معطوف شد.

در سال ۱۹۸۶ تعطيلي ۸ هفته اي زمستاني تصويب شد، چرا كه در ماه هاي زمستان بسياري از ورزشگاه ها غيرقابل استفاده بوده و در نتيجه بازي ها انجام نشده و يا قطع مي شدند، به علاوه با اين كار با عدم استقبال تماشاگران به علت سردي هوا مقابله مي شد.

دهه ۹۰
در سال ۱۹۹۱ فدراسيون فوتبال جمهوري دموكراتيك آلمان به فدراسيون فوتبال جمهوري فدرال آلمان ملحق شد. با ادغام ليگ دو كشور در يكديگر، باشگاه هاي اف.ث.هانزاروستوك و دينامودرسدن از ليگ آلمان شرقي وارد بوندس ليگا شدند. بنابراين فصل ۹۲-۱۹۹۱ بوندس ليگا با حضور ۲۰ باشگاه انجام گرفت.

از شروع دهه ۹۰ دوباره بوندس ليگا محبوبيت روزافزوني نزد آلماني ها پيدا كرد. علت آن از يك طرف موفقيت تيم ملي اين كشور بود (مقام اول جهان در سال ۱۹۹۰ و مقام اول اروپا در سال ۱۹۹۶) و از طرفي در رسانه ها در سال هاي اخير استفاده هاي تجاري از بوندس ليگا شد كه بعضاً درخشش و محبوبيت بيش از اندازه ستارگان بوندس ليگا را به همراه داشت.

سال ۲۰۰۰ به بعد
در۲۴ آگوست سال ۲۰۰۳ بوندس ليگا چهلمين سال تولد خود را با ديداري بين تيم هاي هامبورگ و بايرن مونيخ جشن گرفت. در سال ۲۰۰۴ ستاره هاي قهرماني ليگ براي عناوين قهرماني كسب شده در چارچوب بوندس ليگا مرسوم شد.

فصل بعدي بوندس ليگا تحت الشعاع رسوايي تقلب در سال ۲۰۰۵ قرار گرفت كه رسوا شدن داوري به نام روبرت هويتسر باعث آن شد و تحقيقات از وي تقلب در فوتبال باشگاهي آلمان را برملا ساخت. هويتسر اعتراف كرد كه در بازي هاي بوندس ليگاي ،۲ جام حذفي و ليگ منطقه اي تباني كرده است. البته هنوز مدركي دال بر تقلب در مسابقات بوندس ليگاي ۱ بدست نيامده است.

در اين سالها بوندس ليگا در سطح بين المللي نيز روبه ضعف و زوال آورده است. در ارزش گذاري پنج ساله يوفا، ليگ آلمان پله پله پايين آمده و در حال حاضر در رده ليگ پرتغال و هلند قرار دارد. با اين وجود روزبه روز بر تعداد تماشاگران اين ليگ افزوده مي شود. ۳۰۶ ديدار فصل ۲۰۰۵-۲۰۰۴ را بالغ بر ۵۶/۱۱ ميليون نفر (ميانگين ۷۸۱/۳۷ نفر) تماشا كردند، بيش از تماشاگران ليگ هاي اسپانيا، ايتاليا و انگليس.

در سطح اروپا نيز بالاترين تماشاگر را باشگاه بوروسيا دورتموند با ۲۳۵/۷۷ نفر داراست. افزايش تعداد تماشاگران، بيش از هر چيز به ورزشگاههاي جديدالتأسيس و يا بازسازي و مدرن شده و نيز علاقه روزافزون به فوتبال مربوط مي شود.

هر شنبه راس ساعت چهار و نيم، زماني است كه جزيي از زندگي مردم آلمان شده است. ساعت چهار و نيم شنبه ها هزاران نفر راهي ورزشگاهها مي شوند، ميليونها نفر در انتظار شروع گزارش بازي گوش به راديو داده و يا از طريق تلويزيون بازي هاي بوندس ليگا را دنبال مي كنند. هيچ تئاتر يا اپرايي نتوانسته تا اين اندازه باعث همسويي و همصدايي مردم شده و نزد عموم محبوبيت پيدا كند.

ركوردداران گلزني در بوندس ليگا
۱ - گرد مولر (۱۹۷۹ - ۱۹۶۵)، ۳۶۵ گل (۸۵/۰ گل در هر بازي)
۲ - كلاس فيشر (۱۹۸۸ - ۱۹۶۸) ۲۶۸ گل (۵۰/۰)
۳ - يوپ هاينكس (۱۹۷۸ - ۱۹۶۵) ۲۲۰ گل (۶۰/۰)
۴ - مانفرد بورگسمولر (۱۹۹۰ - ۱۹۶۹) ۲۱۳ گل
(۴۸/۰)
۵ - اولف كرستن (۲۰۰۳ - ۱۹۹۰) ۱۸۲ گل (۵۲/۰)

ركوردداران بازي در بوندس ليگا
۱ - كارل هاينتس كوربل (۱۹۹۱ - ۱۹۷۲) ۶۰۲ بازي
۲ - مانفرد كالتز (۱۹۹۱ - ۱۹۷۱) ۵۸۱ بازي
۳ - كلاس فيشتل (۱۹۸۸ - ۱۹۶۵) ۵۵۲ بازي
۴ - ميركو ووتاوا (۱۹۹۶ - ۱۹۷۶) ۵۴۶ بازي
۵ - كلاس فيشر (۱۹۸۸ - ۱۹۶۸) ۵۳۵ بازي
۶ - آيكه ايمل (۱۹۹۵ - ۱۹۷۸) ۵۳۴ بازي
۷ - ويلي نوي برگر (۱۹۸۳ - ۱۹۶۶) ۵۲۰ بازي
۸ - ميشائيل لامك (۱۹۸۸ - ۱۹۷۲) ۵۱۸ بازي
۹ - اولي اشتاين (۱۹۹۷ - ۱۹۷۸) ۵۱۲ بازي
۱۰ - اشتفان رويتر (۲۰۰۴ - ۱۹۸۵) ۵۰۲ بازي

قهرمانان آلمان
(بوندس ليگا ۶۴-۱۹۶۳ تا ۲۰۰۶-۲۰۰۵)

در طول تاريخ بوندس ليگا تاكنون فقط يازده تيم توانسته اند مقام قهرماني را كسب كنند كه فقط چهار تا از آنها عناوين خود را در ده سال گذشته به دست آورده اند.
در مقابل در هفت سال اول برگزاري بوندس ليگا هفت قهرمان مختلف ديده مي شود، قبل از اينكه بوروسيا مونشن گلادباخ به عنوان اولين تيم، در سال ۱۹۷۱موفق شد براي دومين مرتبه قهرمان اين مسابقات شود.

تاكنون فقط تيم هاي بايرن مونيخ، بوروسيا دورتموند، بوروسيا مونشن گلادباخ و هامبورگ توانسته اند دو بار پياپي قهرمان شوند و فقط مونشن گلادباخ ۱ بار از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۷ و بايرن مونيخ ۳ بار از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۴ ، ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۷ و ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱ موفق به هت تريك عنوان قهرماني شده اند.

اما تاكنون هيچ تيمي نتوانسته چهار بار پياپي قهرمان بوندس ليگا شود. بايرن مونيخ با دو قهرماني دوبل (ليگ و حذفي) متوالي داراي ركورد ديگري مي‌باشد.

آژاكس مدرن

باشگاه فوتبال آژاكس آمستردام هلند به عنوان یكی از ده باشگاه بزرگ دنیا محسوب می شود و به همراه پی اس وی آیندهوون و فاینورد یكی از قدرت های بلامنازع فوتبال هلند است.

آژاكس یكی از چهار باشگاهی است كه تمامی جام های مهم اروپایی را فتح كرده است كه این جام ها شامل جام باشگاه های اروپا، جام برندگان جام اروپا و جام یوفاست.

دوران ما قبل تاریخ باشگاه ۱۹۰۰-۱۸۸۳
در سال ۱۸۸۳ گروهی از دوستان به نام های هان و یوهان داد، كارل ریسر و فلوریس استمپل باشگاه كوچك فوتبالی را تأسیس كردند. داد صاحب یك توپ فوتبال كاملاً چرم بود و ریاست آن باشگاه را برعهده داشت. آنها نام «یونیون» را در ابتدا برای باشگاه انتخاب كرده بودند اما در سال ۱۸۹۴ نام باشگاه فوتبال آژاكس را برای آن برگزیدند. اندكی بعد یعنی در سال ۱۹۰۰ میلادی باشگاه آژاكس رسماً تأسیس شد و نخستین كسی كه ریاست آن را برعهده داشت فلوریس استمپل نام داشت. در ابتدا تیم آژاكس در خارج از شهر آمستردام بازی می كرد. در آن زمان كمتر كسی از نتیجه بازی های آنها مطلع می شد و تنها عده معدودی از ساكنان حومه آمستردام به تماشای بازی ها می رفتند. لباس های سفید و قرمز از زمان تأسیس باشگاه در این تیم مورد استفاده قرار می گرفت و بازی جوانمردانه از آن زمان برای تیم بسیار مهم بود. از جمله قوانینی كه در سال ۱۸۹۳ در این باشگاه به كار گرفته شد این بود كه بازیكنان باید سلامت و تفریح را رواج دهند تا تماشاگران از بازی لذت ببرند.

تأسیس باشگاه فوتبال آژاكس ۱۹۰۷-۱۹۰۰
در پایان قرن نوزده پس از بازی های نه چندان جالبی كه آژاكس در سال های پایانی آن قرن انجام داده بود آنها به جرگه تیم هایی پیوستند كه دوست داشتند آغاز دیگری داشته باشند. بنابر این استمپل، داد و ریسر تصمیم گرفتند تأسیس باشگاه را برای اطلاع همگان اعلام كنند. در روز هجدهم مارس ۱۹۰۰ در كافه اوست انیدی در كالوراشترات آمستردام باشگاه فوتبالی تأسیس شد كه این بار با تلفظ درست آن را باشگاه فوتبال آژاكس نام نهادند. آژاكس به اتحادیه فوتبال آمستردام پیوست و زمینی در شمال شهر برای انجام بازی های خانگی اش اجاره كرد. نخستین سال های حضور رسمی در فوتبال چندان هم بد نبود. آنها دو بار به عنوان نایب قهرمانی اتحادیه فوتبال رسیدند. نخستین افتخار باشگاه كسب عنوان بهترین تفاضل گل در لیگ بود. نتایج خوب در اولین سفر آنها به دست آمد. در هشتم آوریل ۱۹۰۱ آژاكس موفق شد با نتیجه چهار بر یك در دیداری دوستانه تیم ملی فوتبال هلند را شكست دهد. در سال ،۱۹۰۲ آژاكس به اتحادیه فوتبال هلند پیوست و در اولین سال حضورش مقام نایب قهرمانی لیگ را به دست آورد.

موفقیت های نخستین ۱۹۱۰-۱۹۰۷
در فصل ۱۹۰۸- ۱۹۰۷ آژاكس موفق به كسب صلیب طلایی شد و پس از آن، جام پس از جام به باشگاه سرازیر شدند.اتحادیه فوتبال آمستردام نخستین بار در سال ۱۹۰۲ از آژاكس دعوت كرد تا در جام صلیب طلایی بازی كند. این جام هم اكنون نیز در فوتبال آماتور آمستردام وجود دارد و تیم ها برای فتح آن تلاش می كنند.آژاكس در سال ۱۹۰۷ ورزشگاه جدیدی برای خود در نظر گرفت و به میدنونگ تغییر مكان داد. در آنجا اتاق رختكن، آب آشامیدنی و حتی جایگاهی وجود نداشت اما در نقطه خوبی از شهر قرار داشت. آنها از كافه میان راه به عنوان رختكن استفاده می كردند. محل جدید موفقیت های تازه ای را برای آژاكس به ارمغان آورد. در جولای ۱۹۰۸ نام آژاكس برای باشگاه ابقاء شد و رنگ پیراهن و باشگاه نیز همان باقی ماند.

سالهای طلایی ۱۹۳۹ -۱۹۲۹
به جز اوایل دهه پرافتخار هفتاد، دهه سی پرافتخار ترین دوران باشگاه محسوب می شود. در این ده سال آژاكس هفت بار قهرمان لیگ شد و پنج بار نیز قهرمان ملی شد. نكته قابل ذكر دیگر در سالهای طلایی این تیم ساخت ورزشگاهی جدید به نام دمیر در میدنونگ بود. آژاكس به دلیل ساخت و سازهایی كه قرار بود در آمستردام انجام شود مجبور به تغییر مكان شد. دلیل دیگر این بود كه تعداد تماشاگران با افزایش افتخارات آژاكس روزبه روز بیشتر می شد و آنها به جایگاه بیشتری برای تماشاگران احتیاج داشتند.

با وجود دوران ركود اقتصادی در دنیا، باشگاه موفق شد بیشتر مخارج احداث ورزشگاه را تقبل كند. در بازی افتتاحیه كه در نهم دسامبر ۱۹۳۴ برابر اشتات فرانسیاز برگزار شد آژاكس موفق شد این تیم فرانسوی را پنج بر یك شكست دهد. پیت فن رنین كه از سال ۱۹۴۲ تا۱۹۲۹ در این تیم بازی می كرد موفق شد در ۲۳۵ بازی ۲۷۲ گل به ثمر برساند. او به جز عنوان برترین گلزن تاریخ باشگاه ركورد دار به ثمر رساندن گل در یك بازی نیز هست. فن رین در سال ۱۹۳۲ موفق شد برابر تیم فین رام، هفت گل به ثمر برساند. آژاكس در فصل ۳۱-۱۹۳۰ موفق شد پنج بر یك آیندهوون را شكست دهد و به مقام قهرمانی دست پیدا كند. در آندوران فاینورد، رقیب آنها محسوب می شد كه در همان فصل با سه بازی بیشتر پنج امتیاز كمتر از آژاكس كسب كرده بود صحنه را كاملاً به این تیم واگذار كرد.

پیش به سوی رقابتهای اروپایی ۱۹۷۱-۱۹۶۵
رینوس میشل ملقب به «مرد مرموز» زیرا او هرگز كلمه اضافه ای بر زبان نمی آورد و به معنای واقعی كلمه یك حرفه ای بود.میشل سیستم تهاجمی را همان گونه كه امروز وجود دارد، در تیم رواج داد و نیز بازیكنان با تجربه ای مثل هنك كروت و پرنیس را به تیم آورد. آژاكس با رینوس میشل بسیار موفق بود و تحت نظر او در طول شش سال هفت عنوان قهرمانی را تصاحب كرد. در فصل ۶۷-۱۹۶۶ آژاكس برای اولین بار هر دو جام معتبر هلند را فتح كرد. یوهان كرایف و پیت كایزر مجموعاً ۱۲۲ گل به ثمر رساندند. در سطح بین المللی نیز سطح آژاكس بین المللی شد و شهرتی دست و پا كرد. هم اكنون بسیاری از مردم آن بازی به یاد ماندنی برابر لیورپول را به یاد می آورند. آژاكس در ورزشگاه المپیك آمستردام، پنج بر یك لیورپول را شكست داد. در بازی برگشت نیز آژاكس در آنفیلد با دو گل كرایف دو بر دو مساوی كرد و لیورپول از گردونه رقابتها حذف شد.

درخشش در اروپا ۱۹۷۳-۱۹۷۱موفقیت های رینوس میشل در اواخر دهه شصت كمك كرد تا پایه های درخشش این تیم در رقابتهای اروپایی مهیا شود. در اوایل دهه هفتاد میلادی و سالهای طلایی ۱۹۷۳ و ۱۹۷۲ و ،۱۹۷۱ باشگاه سه بار پیاپی فاتح جام باشگاه های اروپا شد، كه به ترتیب دو بر صفر، دو بر صفر و یك بر صفر، تیم های پاناتینایكوس، اینترمیلان و یوونتوس را در فینال رقابتها مغلوب كرد. در آن دوران لیگ هلند، كم و بیش برای آژاكس جنبه تشریفاتی داشت. آژاكس به رهبری استفان كواكس كه در سال ۱۹۷۲ جانشین میشل شده بود، با ارائه بازیهای شناور و زیبا رقبا را یكی پس از دیگری مغلوب می كرد و آنها را بیش از پیش ناامید می كرد.در این سیستم بازیكنان به سرعت توپ را به یكدیگر پاس می دادند و تمامی آنها در بازی درگیر بودند و از سوی دیگر سیستم دفاع آژاكس نیز رخنه ناپذیر می نمود. در سال ۱۹۷۱ دروازه این تیم به مدت ۱۰۸۲ دقیقه بسته ماند و ركوردی جالب به جا گذاشت. در سالهای ۱۹۷۳ و ۱۹۷۲ آژاكس با به ثمر رساندن بیش از صد گل قهرمان هلند شد. در سال ،۱۹۷۳ كرایف به دلیل بروز مشكلاتی در تیم و واگذاری كاپیتانی به پیت كایزر راهی بارسلونا شد. این باشگاه كاتالان كه دو سال قبل رینوس میشل را به خدمت گرفته بود، كرایف را به عنوان السالوادور (ناجی) نامگذاری كرد كه چندان هم بی ربط نبود. آنها پس از چهارده سال بار دیگر فاتح لیگ اسپانیا شدند. بسیاری از مردم هنوز هم نام بازیكنان آن تیم طلایی آژاكس را به یاد می آورند؛ آری هان، یوهان نیسكنس، پیت كایزر، ویم سوربیر، بری هالشوف، آرنولدو جری موهرن، جانی رپ، رودی كرول، یوهان كرایف و ولی بور و اسوویچ.

دوره لوئیز ون گال ۱۹۹۷-۱۹۹۱
زمانی كه او به سمت مربیگری آژاكس انتخاب شد، به هیچ عنوان نامی شناخته شده در فوتبال به شمار نمی رفت. او كه به عنوان دستیار مربی دوره ای موفق را پشت سر گذاشته بود، از سوی رسانه ها چندان حمایت نمی شد. با این حال او با فتح جام یوفا در سال ۱۹۹۲ شایستگی هایش را ثابت كرد. آنها در بازی فینال با نتیجه دو بر صفر در مجموع بازی های رفت و برگشت تورینوی ایتالیا را شكست دادند و قهرمان شدند. با این پیروزی آژاكس دومین تیمی شد كه پس از یوونتوس (بعدها بارسلونا و بایرن) تمامی جام های معتبر اروپایی را فتح كرده است. موفقیت آژاكس در دوره ون گال به همین جا ختم شد. آنها در فصل ۹۵-۱۹۹۴ به فینال جام باشگاه ها راه یافتند و در برابر تیم پرقدرت میلان با تك گل بازیكن تعویضی و جوان خود پاتریك كلایورت برای چهارمین بار فاتح جام باشگاه های شدند. به جز این موفقیت ها، آژاكس با ون گال سه بار قهرمان باشگاه های هلند، یك بار جام حذفی هلند، سه بار سوپر جام اروپا و یك بار فاتح جام بین قاره ای شدند.

چوگان

این ورزش بازی شاهان نامیده شده است (زیرا بیشتر در میان پادشاهان و بزرگان رواج داشت) و از ورزشهای کهن ایرانی است. نام چوگان از نام چوبی که در آن استفاده می شود برگرفته شده است. این بازی در ابتدا ورزشی عنوانی نظامی و جنگی داشت و سوارکاران ایرانی در آن استعداد اسب های جنگی خود را به نمایش می گذاشتند.

چوگان به هنگام کشور گشایی داریوش اول در هند، در آن سرزمین رواج یافت. اروپاییان در زمان صفویان و در زمان استعمار خود در هند، با این بازی آشنا شدند و آن را در سراسر اروپا پخش کردند. بعدها نیز ورزش هایی از قبیل گلف و هاکی پدید آوردند که دسته‌های استفاده شده در این بازی‌ها به همان چوب چوگان برمی‌گردد.

این ورزش در ایران پس از صفویان کم کم رو به فراموشی رفت. البته در زمان پهلوی، در ارتباط با اروپاییان، چوگان دوباره مورد توجه قرار گرفت، ولی مانند گذشته رواج نیافت. امروزه سعی می شود توجه بیشتری به این ورزش نشان داده شود. همچنین اقداماتی برای تاُسیس زمین هایی سرپوشیده برای زنان انجام شده‌است.

مشخصه های زمین چوگان

طول و عرض زمین چوگان به ترتیب ۲۷۴ و ۱۴۵ متر است (البته در كشور ایالات متحده آمریکا و آرژانتین این ابعاد كمی از استاندارد رایج بزرگ‌تر می باشد). طول دروازه نیز ۷ متر می‌باشد.

مدت زمان مسابقه

یك بازی چوگان به ۶ دوره زمانی ( چوکه ) كه هر كدام ۷ دقیقه می باشد تقسیم می‌شود. البته این استاندارد مربوط به كشور انگلستان می باشد ولی در آرژانتین و آمریكا این مدت زمانی به هشت قسمت تقسیم شده و بین هر چوكه استراحتی معادل3 دقیقه و بین دو نیمه 5 دقیقه در نظر گرفته می‌شود.

تعداد بازیکنان

در هر تیم چهار نفر بازی می‌کنند. نفر اول یک مهاجم است و کار او حمله و نیز کمک به مدافع است. نفر دوم نیز مهاجم است، ولی وظیفه او در دفاع مهم‌تر است. نفر سوم که معمولاً بهترین بازیکن تیم است، وظیفه دارد تا حرکات دفاعی را به ضد حمله تبدیل کند. نفر چهارم نیز مدافع است و وظیفه دارد توپ را از دروازه دور کند. از آن جایی که چوگان بازی‌ای با روند سریع است، امکان دارد بازی کنان یک تیم در قسمت‌های مختلفی از زمین قرار گیرند که مربوط به وظیفه بازیکن دیگر باشد. در این حالت باید وظایف آن بازیکن را انجام دهند تا به جای خود بازگردند.

هدف و قوانین بازی

هدف این بازی فرستادن توپ در دروازه ی حریف می باشد. هنگامی که توپ از پشت دروازه خارج می شود، پرتاب توپ به تیم مورد حمله قرار گرفته تعلق می گیرد، مگر این که خود این تیم باعث خارج شدن آن شده باشد. در این صورت به تیم مقابل یک پرتاب آزاد (از 84 متری محل خروج) تعلق می گیرد. پس از هر گل، دو تیم زمین خود را تعویض می کنند و داور توپ را در مرکز زمین قرار می دهد. در صورتی که دو تیم برابر شوند، وقت اضافی به آن ها تعلق می گیرد و اولین تیمی که گل بزند برنده اعلام می شود. هنگامی که بازیکنی به سمت جهتی که توپ در آن پرتاب شده است می تازد، تقدم با اوست در صورتی که (و تنها در این صورت) که توپ در سمت راست او باشد. در این صورت هیچ بازکنی اجازه ندارد راه او را سد کند، مگر آن که در فاصله ی معقولی قرار گیرد که هیچ جای خطر نباشد.

خطاهای ورزش چوگان

قطع مسیر سواركاری كه در طول مسیر خود در حال زدن توپ است و با این کار، انداختن جان او در مخاطره.
ضربه زدن از جهت مخالف (از سمت چپ).
سواركاری و یا زدن ضربه به شكلی که برای سایر سواركارها خطرناك باشد.

انواع جریمه های بازی چوگان

احتساب یك گل برای تیم مقابل درصورت برخورد خطرناك و یا خطای عمد در نزدیكی دروازه.
زدن یك ضربه آزاد از فاصله 27 متری در جهت مخالف دروازه، و قرار گرفتن مدافعین در پشت خط دروازه. مدافعین تنها زمانی اجازه ی دخالت دارند كه ضربه زده شود.
زدن یك ضربه آزاد از فاصله 36 متری با همان شرایط .
زدن یك ضربه آزاد از فاصله 54 متری به طوری كه هیچ مدافعی تا فاصله 27 متری نقطه زدن توپ قرارداشته باشد.
زدن یك ضربه آزاد از وسط زمین (بدون وجود قانونی مانند آفساید و... مانند فوتبال).
زدن یك ضربه آزاد از محل وقوع خطا. در این شرایط هیچ مدافعی نباید تا فاصله 27 متری از نقطه زدن ضربه قرار داشته باشد.
كورنر مانند فوتبال وجود ندارد ولی حركتی مشابه به شكل زیر انجام می گیرد : یك ضربه آزاد از فاصله 54 متری دروازه به این شرط كه مدافعین در فاصله 27 متری از زدن ضربه قرارداشته باشند.

داوری در چوگان

بازی چوگان توسط دو سر داور و یك داور قضاوت می شود. سرداوران برای اینكه در كم و كیف بازی قرار داشته باشند سوار بر اسب می باشند. در صورت توافق بین كاپیتان های دو تیم می توان قضاوت را به دو سرداور واگذار کرد ولی در صورت عدم توافق بین آن دو، تصمیم گیری حكم قطعی به عهده داور سوم است.

شروع مسابقه چوگان

در ابتدای شروع مسابقه ، هر دو تیم در میانه زمین و پشت خط میانی صف آرایی کرده و چیدمان مخصوص به خود را می گیرند. سپس داور توپ را از فاصله 6/4 متری به میان آنها پرتاب می کند و بازی با تصاحب توپ از طرف یكی از دو تیم شروع می شود.

توقف بازی

توقف مسابقه چوگان در شرایط معمولی فقط در زمان پایان یك چوكه، جهت استراحت و تعویض اسب ها صورت می گیرد، ولی اگر در میان یك چوكه یكی از اتفاقات زیر رخ دهد داور می تواند دستور توقف بازی را صادر نماید:

زمین خوردن یكی از اسبها در حین مسابقه.
مصدوم شدن یك اسب بر اثر سانحه و یا اتفاقی غیر منتظره برای یكی از اسب ها (در صورت زمین خوردن سوار كار از اسب به طوری كه اتفاق جدی برای سواركار رخ نداده باشد ، بازی همچنان ادامه خواهد داشت.).

نحوه ثبت امتیازات

زمانی یك امتیاز برای تیمی ثبت می شود كه توپ از خط دروازه آشكارا بگذرد و داور صحت آن را تصدیق نماید. در صورتی كه توپ به قسمت فوقانی دروازه برخورد کند ثبت امتیاز مشروط به تاُیید داور است.

اسبهای چوگان

در ورزش چوگان معمولاً از اسبهای كوتاه قد استفاده می شود، بدین منظور پونی ها از جایگاه ویژه ای برخوردارند. در یك بازی معمولاً از یك اسب حداكثر در دو چوكه استفاده می شود، البته باید بین آن ها یك چوكه استراحت به اسب داده شود.

وسائل ضروری اسب در حین مسابقه چوگان

بانداژ برای حفاظت چهار ساق اسب به منظور عدم برخورد ضربات توپ و یا چوب چوگان به ساق ها.
انتخاب افسار (دهنه، لگام) مناسب جهت كنترل هرچه بهتر اسب در حین مسابقه.

وسائل ضروری سواركار

كلاه ایمنی مخصوص چوگان
دستكش
شلاق چوگان كه اندازه آن تقریباً معادل 106 سانتیمتر می باشد و علت آن نیز سهولت استفاده از آن حین مسابقه است.
چكمه سواركاری بدون بند
زانوبند

اندازه چوب چوگان و توپ

چوب چوگان دارای طولی معادل 129 سانتیمتر می باشد كه انتهای آن به صورت استوانه ای است. معمولاً برای ساخت آن از چوب بامبو یا چوب های سبك و مقاومی همچون چوب درخت خرمالو استفاده می شود. قطر توپ حدود نیز 25/8 سانتیمتر است و در حدود 141-127 گرم وزن دارد ، جنس توپ از چوب بید و یا بامبو می باشد. البته در بازی های تمرینی از نوع پلاستیكی و فومی آن هم استفاده می شود.

سوارکاری

سوارکاری از ورزش‌هایی است که در چند دههٔ اخیر مورد توجه خاصی قرار گرفته است، با این وجود سابقه‌ای طولانی داشته است و می‌توان آن را از کهن‌ترین ورزش‌ها به‌شمار آورد. این ورزش امروزه نه تنها به عنوان یک رقابت سالم و مفید، بلکه به عنوان سرگرمی و به منظور گذراندن اوقات فراقت مورد توجه قرار گرفته است، و با این که نسبت به بسیاری از ورزش‌ها پر‌هزینه به نظر می‌رسد، هر ساله تعداد بیشتری طرفدار به سوی خود جلب می‌کند.

سوارکاری چیست؟

سوارکاری ورزش، هنر و روش‌هایی است که به سوار شدن و هدایت کردن اسب مربوط می‌شود. ویژگی این ورزش این است که انسان و مرکب (معمولاً اسب) را متحد می‌سازد، بنابرین موفقیت اسب و سوارکار به ارتباط و اعتماد و احترامی که آن دو برای یک دیگر قائل‌اند، بستگی دارد.

ارابهٔ زئوس

تاریخچه

سوارکاری ورزشی بسیار قدیمی است که از دیرباز به منظور جنگیدن یا پیام‌رسانی به افراد آموزش داده می‌شد.

تاریخ رام کردن اسب هنوز به درستی شناخته نشده است. باستان‌شناسان با توجه به قدیمی‌ترین آثار بر جای مانده از پیشینیان در رابطه با رام کردن اسب‌ها، معتقدند که اولین اسب‌های اهلی به بیش از سه هزار سال قبل از میلاد برمی‌گردند. قبل از آن اسب به منظور تهیهٔ غذا شکار می‌شده‌است. البته باستان‌شناسان در بعضی نقاط از اروپای شرقی دهنه‌هایی پیدا کرده‌اند که به شش هزار سال قبل از میلاد برمی‌گردند. این نشان می‌دهد که انسان از آن زمان سعی داشته است که اسب را رام کند و از آن بهره ببرد، ولی به دلیل سرعت آن در فرار موفق نشده است. قدیمی‌ترین آثار در اروپای شرقی، شمال قفقاز و آسیای مرکزی یافت شده‌اند.

اگرچه اهلی ساختن اسب در مقایسه با حیواناتی چون سگ (نه هزار سال قبل از میلاد) و گوسفند و بز (پنج هزار سال قبل از میلاد) مؤخر بود، با این وجود تحول عظیمی در زندگی انسان به‌وجود آورد. انسان نه تنها از گوشت و شیر اسب بهره می‌برد، بلکه برای جابه‌جایی نیز از او استفاده می‌کرد. نکتهٔ جالب در این باره این است که مورخان عقیده دارند که مردم قبل از یادگیری چگونه سوار شدن بر اسب، از ارابه استفاده می‌کردند. آنان برای این فرضیه خود دو دلیل عمده ارائه می‌کنند:

فسیل‌های پیدا شده نشان می‌دهند که اسب‌های آن دوره برای حمل انسان بسیار کوچک بوده و قد آن‌ها (بلندی جدوگاه) به بیش از ۱۴٠ سانتی‌متر نمی‌رسید.
قبل از آن که اسب توسط انسان رام شود، مردم از ارابه استفاده می کردند و آن‌ها را به حیواناتی از چون گاو یا الاغ وحشی می‌بستند. بستن ارابه به اسب‌های کوتاه قد خیلی دشوار نبود، در حالی که سوار شدن بر کمر اسب باعث وحشت و رم کردن آن می‌شد.

مهار و تربیت کردن اسب‌ها در زندگی مردم اوراسیا تحول و تأثیرات فراوانی به دنبال داشت. در حالی که در گذشته طی کردن مسافت‌های طولانی غیر‌ممکن به نظر می‌رسید، انسان توانست به کشف سرزمین‌های جدید و کشور گشایی بپردازد. کم‌کم وسایلی برای هدایت و تسلط بیشتر بر اسب مانند زین و رکاب (که از اختراعات چینی‌ها می‌باشند) ساخته شدند و در اختیار سوارکاران گرفتند. تربیت و پرورش اسب نیز، به خصوص در خاورمیانه اهمیت بسیاری یافت و صحرا‌نشینان این مناطق به پرورش و نگاه‌داری اسب‌های اصیل عربی پرداختند. سوارکاری تا اواخر قرن پانزدهم، بیشتر در جنگ‌ها معمول بود. البته در بعضی از کشور‌ها مانند ایران باستان، به‌عنوان ورزش و سرگرمی نیز مورد توجه قرار می‌گرفت (مانند بازی چوگان)، ولی جنبهٔ هنری آن از اواخر قرن پانزدهم میلادی به بعد اهمیت یافت. بلأخره در اواخر قرن نوزدهم، با پیشرفت صنعت و جایگزین کردن اسب‌ها توسط ماشین‌آلات، سوارکاری جنبهٔ ورزشی و سرگرمی که امروزه مشاهده می‌شود را به خود گرفت.

برقراری ارتباط با اسب

اسب

اولین گام یادگیری سوارکاری ، یادگیری ارتباط برقرار کردن با اسب است. سوارکار باید بتواند خلق‌و‌‌خوی اسبی را که قرار است سوار شود درک کند و با او به خوبی ارتباط برقرار کند، تا اسب فرمان‌های او را بهتر درک‌ کند و انجام دهد. سوارکار می‌تواند از روی حرکات و برخی از اعمال اسب متوجه منظور او شود. حرکات گوش‌های اسب در این مورد بسیار مؤثر است. به طور مثال، هنگامی که اسب گوش‌هایش را به سمت جلو می‌چرخاند و سرش را بالا می‌گیرد، به این معناست که صدایی او را نگران کرده است و او با‌دقت در حال پیدا کردن منبع صداست. و یا هنگامی که اسب گوش‌هایش را در جهات مختلف می‌چرخاند و حرکت می‌دهد، به این معناست که با دقت اطرافش را تحت نظر دارد. گوش‌های مایل به سمت پایین در دو طرف سر اسب، نشان دهنده‌ی تسلیم شدن و اطاعت اسب هستند. البته این حالت گوش‌ها در صورتی که لب‌ها به سمت پایین افتاده باشند، نشانه‌ی خواب‌آلودگی است. اسبی که گوش‌هایش را می‌چرخاند و زبانش را بیرون می‌آورد، قصد سر‌به‌سر گذاشتن و بازی با سوارکار را دارد. اگر اسب گوش‌هایش را به سمت جلو مایل کند و سرش را کمی خم کند، یعنی به سوارکار (یا هر کس دیگری) اعتماد دارد. اگر گوش‌هایش را به سم عقب بچرخاند، یعنی چیزی باعث بی اعتمادی یا عصبانیت و ناراحتی او شده است. در صورتی که گوش‌هایش را به سمت عقب بخواباند، یعنی بسیار خشمگین است و یا این که به شدت ترسیده است. در این صورت اسب می‌تواند بسیار خطرناک باشد و حمله کند. حرکت سر و پاهای اسب نیز می‌توانند در درک منظور او کمک کنند. اسبی که سرش را کمی پایین می‌آورد و ناگهان به‌شدت تکان می‌دهد، بد‌خلقی خود را نشان می‌دهد. هنگامی که پاهای جلویش را بر زمین می‌کوبد، عصبانیت یا بی‌قراری خود را ابراز می‌کند، در حالی که وقتی اسب پاهای عقبش را بر زمین می‌کوبد، می‌خواهد بفهماند که چیزی باعث ناراحتی او شده است (مثالاٌ مگس و ...).

شاخه های مختلف سوارکاری

سوارکاری شاخه‌های متعددی دارد که به طور کلی در دو دسته قرار می‌گیرند:

مسابقات اسب‌دوانی

این مسابقات از دوران قدیم در بسیاری از تمدن‌ها همچون یونان و روم باستان وجود داشته است. مسابقات یورتمه و تاخت از مسابقات رایج اسب‌دوانی هستند.

اسب‌دوانی

مسابقات یورتمه (سوار بر اسب یا ارابه)، که در آن‌ها هدف نفر اول رسیدن به خط پایان است، بدون این که اسب با سرعت گرفتن شروع به تاختن کند. تاختن اسب باعث حذف شدن سوارکار از دور مسابقه می شود.
مسابقات تاخت، که در آن‌ها نیز هدف اول رسیدن به خط پایان است، اما این بار با تاخت. مسافت این مسابقات بین ۲٫۴۰۰ و ۱٫۶۰۰ متر است. نوعی دیگر از مسابقات تاخت، همراه با مانع است و اسب باید از روی آن‌ها بپرد. مسافت این مسابقات با توجه به نوع مانع‌ها متفاوت است.

سایر مسابقات سوارکاری

شاخه های متعددی در آن جای می‌گیرند که در آن‌ها هدف بردن مسابقهٔ دو نیست.

مسابقات ارابه‌رانی،

ارابه رانی

که معمولاً دارای سه مرحله هستند: مرحلهٔ درساژ (که در آن شیوه و جذابیت نمایش و رفتار و حرکات اسب سنجیده می‌شود.)، مرحلهٔ ماراتون (که امتحانی زمان بندی شده است و از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده است و مهمولاً دارای موانعی طبیعی یا مصنوعی است. در آن مهارت، توانایی جسمی و سرعت اسب سنجیده می‌شود.) و مرحلهٔ آخر که عبارت است از حرکت در راه‌هایی که از اطراف، توسط توپ‌هایی (یا چیزهای دیگری) محدود شده است. گذشت وقت مجاز یا افتادن توپ باعث از دست رفتن امتیاز می‌شود. تعداد اسب‌هایی که ارابه را می‌کشند به نوع مسابقه بستگی دارد و به جز در مواردی خاص، بیش از چهار عدد نیستند.

درساژ

درساژ
(حرکات نمایشی اسب‌های تربیت‌شده)، که در آن کیفیت ارتباط میان سوارکار و اسب سنجیده می‌شود. این مسابقات در زمین‌هایی مستطیل‌شکل به طول ۶۰ متر و عرض ۲۰ متر برگزار می‌شوند، و سوارکاران به ترتیب در زمین حاضر شده و برنامه‌های خود را اجرا می‌کنند. این برنامه‌ها می‌توانند مشخص‌شده یا آزاد باشند. داوران بر اساس تکنیک و دقت سوارکار و همچنین اطاعت و حرکات اسب و ارتباط میان آن دو، قضاوت کرده و بین صفر تا ده امتیاز می‌دهند. سوارکار باید سعی کند حرکاتش برای هدایت اسب تا حد امکان مخفی باشد و دیده نشود، به طوری که احساس شود ارتباط میان آن دو توسط تِلِپاتی انجام می‌گیرد. این کار ممکن است به نظر تماشاگران بسیار آسان بیاید، در حالی که نتیجهٔ تلاش چندین سال می‌باشد.

مسابقات پرش،که از متداول‌ترین مسابقات سوارکاری در جهان می‌باشد.

پرش
مسابقات استقامت، که هدف از آن‌ها طی کردن مسافتی طولانی (بین ۲۰ تا ۱۶۰ کیلومتر) در یک (و گاهی دو) روز است. اسب‌های عرب از بهترین نژاد‌ها برای این نوع مسابقات هستند، زیرا جثه‌ای کوچک و مقاوم در برابر گرما و تمرینات سخت دارند. اسب‌های انگلیسی نیز به دلیل سرعتشان در این زمینه مورد توجه بسیاری قرار می‌گیرند.
مسابقات وسترن یا آمریکایی، که ریشهٔ آن‌ها به مسابقات گاو‌چرانی برمی‌گردد.
رودیئو، که مسابقه با اسب‌های وحشی است.

رودیئو

چوگان، که قدیمی‌ترین ورزش گروهی است. این ورزش در ایران باستان رواج و اهمیت زیادی داشته است و به بازی شاهان معروف است. امروزه چوگان به دلیل هزینهٔ بالا کمتر مورد توجه عام قرار می‌گیرد.

سوارکاری در ایران امروز

سوارکاری در ایران در چند دههٔ اخیر مورد توجه قرار گرفته است و باشگاه‌های متعددی تأسیس شده و در روند پیشرفت هستند. با این وجود ایران هنوز در سطح جهانی برندهٔ مقامی نشده است. سوارکاری بانوان نیز مورد توجه قرار گرفته است و بر طرفداران آن روز به روز افزوده می شود^{[نیازمند منبع]}.

از باشگاه های استان تهران می توان موارد زیر را مثال زد: باشگاه‌های ایران، ایران مهر، امام خمینی (ره)، آراسب، الوند، اسواران، ... از سوارکاران برتر کشورمان نیز می توان آقایان علیرضا شمس^{[نیازمند منبع]}،کاظم وجدانی، امیر کلانتری، کریم اصغری، مسعود مکاری نژاد ، فرزین فتحلیزاده، محمد نقاش^{[نیازمند منبع]}، مازیار جمشیدخانی^{[نیازمند منبع]}، و خانم ها طاهره عبدی،الهام فرد^{[نیازمند منبع]}،هاله نیکویی، سحر رضاعی، سروناز مستجاب الدعوه و سارا رجبیون را نام برد.