مگان گيبسون از دانشگاه کشاورزی و معدن تگزاس در يك مسابقه سافت‌بال در امريكا توپ را پرتاب می‌كند
مگان گيبسون از دانشگاه کشاورزی و معدن تگزاس در يك مسابقه سافت‌بال در امريكا توپ را پرتاب می‌كند

سافت‌بال (به انگلیسی: Softball) يک ورزش‌گروهی است كه از بيسبال ريشه‌گرفته و در برخی كشورها به‌ويژه ايالات متحده امريكا بسيار پرطرفدار است.


 طرز بازی

|

در بازی سافت‌بال توپی به قطر 11 تا 12 اينچ (28 تا 30.5 سانتيمتر) توسط بازيكنی به نام "پيچر" به سوی بازيكنی از تيم حريف كه "بتر" نام دارد، پرتاب می شود. او با يک چوب دايره‌وار و نرم كه بت ناميده می شود، به توپ ضربه می زند. بازيكنان تيم مدافع برای دريافت توپ در جای جای زمين موضع گرفته‌اند. اگر يكی از بازيكنان تيم مهاجم بتواند قبل از گرفته شدن توپ توسط بازيكنان تيم مقابل، سه علامت مشخص شده در زمين را كه بيس نام دارند لمس كرده و در نهايت دست خود را به جايی كه در انتهای مسير مشخص شده بگذارد، امتياز به نام تيم آنها به ثبت خواهد رسيد. "بتر" بايد پس از پرتاب توپ توسط پيچر حركت خود را شروع كند.

سافت‌بال مستقيما از بيسبال ريشه‌گرفته. به همين جهت بيسبال را در تقابل با سافت بال، هارد بال هم می نامند.

 پيدايش

سافت‌بال در 1887 به عنوان يک ورزش‌زمستانی و نوعی از بيسبال كه بتوان در داخل سالن بازی كرد، در شيكاگو، ايالت ايلينويز ابداع شد.

دانشجويان دانشگاه های هاروارد و ييل برای شنيدن گزارش راديويی يك مسابقه فوتبال در باشگاه قايقرانی فارگارت جمع شده‌بودند. پس از اين كه نتيجه مسابقه مشخص شد و پول شرط بندی پرداخت شد. يك دانشجوی ييل يك دستكش بوكس را سمت يك هوادار هاروارد پرتاب كرد. او هم يك چوب برداشت تا او را بزند. جرج هانكوک فرياد زد كه به جای دعوا توپ‌ بازی كنيد. او دستكش‌ بوكس را برداشت، آن را گره زد و به شكل يك توپ درآورد. از دسته جارو هم به عنوان چوب بازی استفاده كرد. اين اولين مسابقه سافت‌بال بود كه در 16سپتامبر 1887 با امتياز 44-40 به پايان رسيد.

جرج هنكوک يك هفته بعد توپ دستكشی را ارتقا بخشيد و چوبی كوچكتر از چوب بيسبال درست كرد.

جرج هنكوک در اين انديشه بود كه بازيكنان بيسبال با اين بازی بتوانند در طول زمستان هم اين ورزش را در داخل سالن بازی كرده و آمادگی خود را حفظ كنند. توپی كه او ساخت نرم بود و زياد ارتفاع نمی گرفت و برای گرفتن آن نياز به دستكش نبود. باشگاه فاراگات به مركز اين ورزش تبديل شد و يك سال بعد اين بازی با نام اوت در-اين در به بيرون راه يافت. نخستين مجموعه قوانين سافت‌بال دو سال بعد در 1889 به چاپ رسيد.


 پيشرفت

نام سافت بال در 1926 پيدا‌شد. قبل از آن از نام‌های پامپ‌كين بال (كدو‌تنبل) و بيسبال داخل سالن استفاده می شد. نام‌های ديگر هم كيتن‌بال (بچه گربه)، داياموند بال(لوزی و زمين بيسبال) و ماش بال (بلال) بودند.

در دهه 1930 سافت بال در سراسر ايالات متحده بازی می شد و در 1934 شورای همسان سازی قوانين سافت‌بال شكل گرفت.

البته توپ 16 اينچی هانكوک و باشگاه فاراگات جای خود را به يك توپ 12 اينچی داد كه در مسابقاتی كه در سال 1895 توسط سرلوئيس رابر برای آتش نشانان برگزار‌شد، استفاده شده‌بود. امروزه از توپ 16 اينچی فقط در شيكاگو استفاده می شود.

در 1939 اين ورزش وارد استراليا شد. پس از جنگ جهانی دوم هم سربازان كانادايی سافت‌بال را به هلند بردند. سافت‌بال در 1963 وارد انگليس شد و اولين ليگ سافت‌بال زنان بريتانيا در 1982 شكل گرفت.

 مسابقات بين‌المللی

مسابقات جام جهانی سافت بال هر چهار سال يک‌بار برگزار می شود. در رده مردان تيم ملی نيوزيلند با پيروزی در سه دوره اخير مسابقات قهرمان جهان است. در سافت‌بال مردان تيم جوانان استراليا با قهرمان در سه دوره اخير مسابقات، تيم اول دنياست.

در سافت بال زنان تيم ملی امريكا هر سه دوره المپيک را فتح كرده و با پيروزی در 6 دوره اخير جام جهانی قدرت بی چون و چرای اين رشته‌ورزشی است. در گروه سنی جوانان هم تيم ملی سافت بال زنان ژاپن قهرمان دو دوره اخير مسابقات جام‌جهانی شده است.

از المپيک 1996 آتلانتا كه مسابقات در مهد رشته ورزشی سافت بال و بيسبال برگزار می شد اين دو رشته ورزشی هم در تقويم المپيک قرار گرفتند. مقررشد تا مسابقات سافت‌بال در گروه بانوان و بيسبال در گروه آقايان برگزار شود. هر سه دوره المپيک در رشته سافت‌بال با قهرمانی امريكا به پايان رسيد.

در جلسه سال 2005 كميته بين‌المللی المپيک در سنگاپور برای تعيين ميزبانی المپيک 2012 اين دو رشته اولين قربانيان سياست كاهش و جلوگيری از گسترش تعداد ورزش‌كاران و مسابقات و رشته‌های ورزشی المپيک شدند.


 محبوبيت

سافت بال در بيش از 100 كشور برگزار می شود. در حال حاضر 113 كشور مستقل عضو فدراسيون بين‌المللی سافت‌بال هستند.

اين ورزش در امريكا بيشترين تعداد بازيكنان را در ميان تمام رشته‌های ورزشی دارد. حدود 40 ميليون امريكايی حداقل يک‌بار در سال در يک مسابقه سافت‌بال شركت می‌كنند. در بسياری از شهرهای امريكا تيم‌های سافت‌بال توسط ميكده‌ها سازمان‌دهی می شوند. به همين جهت اصطلاح ليگ_آبجو سافت‌بال رايج شده است. تيم‌ها به‌طور مختلط از بازيكنان مرد و زن با سطوح مهارتی بسيار متفاوت سود‌ می برند. تقريبا تمام اين ليگ‌ها سافت بال "اسلوپيچ" را بازی می كنند.

علاوه بر امريكا سافت‌بال در ژاپن، استراليا، نيوزيلند، چين، تايوان، كانادا، كوبا و ايتاليا هم محبوبيت زيادی دارد.