ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری

 اسلامی ایران

سِتاد کل نیروهای مسلح نهادی نظامی در جمهوری اسلامی ایران که مسئولیت هماهنگی میان کلیه قوای نظامی در ایران را عهده دار است. رئیس این نهاد توسط رهبر جمهوری اسلامی تعیین و منصوب می‌شود.هم اکنون ریاست این ستاد به عهده سید حسن فیروزآبادی می‌باشد.

کلیات

ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بالاترین مرجع نظامی نیروهای مسلح در ایران می‌باشد. این ستاد وظیفه سیاست‌گذاری و فرماندهی کلیه نیروهای مسلح ایران از جمله ارتش، سپاه، نیروی انتظامی را برعهده دارد. این ستاد به‌طور مستقیم زیر نظر مقام رهبری اداره و رئیس ستاد از سوی او انتخاب می‌شود.

این ستاد در اواخر جنگ ۸ ساله ایران و عراق تشکیل شد. علت آن هم اختلاف و تعارضاتی بود که میان ستاد مشترک ارتش و فرماندهی سپاه در جریان عملیات‌های نظامی به وجود می‌آمد و مسئولان ارشد کشور را بر آن داشت تا با تشکیل ستاد کل به عنوان مرجع عالی‌تر به اختلافات ارتش و سپاه خاتمه دهند.

در ابتدا شخص نخست‌وزیر مسئولیت این ستاد را بر عهده داشت. با پایان جنگ و انتصاب آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای به رهبری؛ او حسن فیروزآبادی را در سال ۱۳۶۸ به ریاست ستاد کل منصوب کرد که بعداً با برقراری نظام درجات نظامی در سپاه به وی درجه سرلشگری اعطا کرد. وی از آن زمان تاکنون ریاست ستاد کل نیروهای مسلح را عهده دار است و بلندپایه‌ترین مقام نظامی پس از فرمانده کل قواست. پس از بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ و تشکیل شورای عالی امنیت ملی رئیس ستاد کل از اعضای ثابت این شورا شد.

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی

ایران

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از چهار نهاد جداگانه به نام‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و قرارگاه پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران تشکیل می‌شود.

همگی این نیروها زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح قرار گرفته و رؤسای همه آن‌ها توسط رهبر ایران انتخاب می‌شود. وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح کار برنامه‌ریزی و تهیه امکانات برای نیروهای نظامی را برعهده دارد و به طور مستقیم در عملیات‌های نظامی شرکت نمی‌کند.

به گفته ارتشبد ابی‌زید -رئیس ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا- نیروهای مسلح ایران قویترین نیروها در منطقه خاورمیانه هستند. هرچند او اظهار داشت که اسرائیل جزو منطقه تحت نظر گرفته شده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا به حساب نمی‌آید.

 

بودجه

سال ۱۳۸۷

بر اساس برآورد وب‌گاه نظامی defense tech سرانه بودجه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران برای هر ایرانی در سال ۱۳۸۷ حدود ۹۵ تا ۱۰۰ دلار می‌باشد. این میزان بودجه در میان کشورهای حوزه خلیج فارس کمترین سرانه می‌باشد.

سال ۱۳۸۶

بر اساس برآورد موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک لندن(IISS)، بودجه نظامی ایران در سال ۱۳۸۶ برابر ۷٫۳ ملیارد دلار برآورد می‌شود.

سال ۱۳۸۵

به نقل از کتاب واقعیت‌های جهان سیا، در سال ۱۳۸۵ حدود ۲٫۵ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران به نیروهای نظامی اختصاص یافته که ایران را در رتبه ۶۷اُم دنیا قرار می‌دهد.

سال ۱۳۸۴

موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک لندن بودجه نیروهای دفاعی ایران در سال ۱۳۸۴ را بیش از ۶ میلیارد دلار برآورد کرده که حدود ۳٫۵ درصد تولید ناخالص داخلی و ۹۱ دلار برای هر نفر است.

در همین سال عربستان سعودی با بودجه‌ای بالغ بر ۲۵٫۴ میلیارد دلار و سرانه ۹۶۲ دلار برای هر شهروند رتبه نخست را در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس به خود اختصاص داد.

تعداد نیروهای نظامی

بر اساس برآورد وب‌گاه نظامی defense tech، تعداد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ۵۱۳٬۰۰۰ نیروی عمل‌کننده و ۳۵۰٬۰۰۰ نیروی ذخیره می‌باشد.

ارتش جمهوری اسلامی ایران

ارتش جمهوری اسلامی ایران ارتشی از نوع منظم حساب می‌شود که حدوداً دارای ۴۲۰۰۰۰ نفر پرسنل است. از این رو ارتش جمهوری اسلامی ایران خود، از سه زیر مجموعه تشکیل می‌شود که به آنها قوای سه گانه ارتش می‌گویند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حدود ۱۲۵۰۰۰ نفر پرسنل دارد و خود به ۵ زیر مجموعه تقسیم می‌شود.

بسیج از مجموعه شبه‌نظامیان داوطلب تشکیل می‌شود و عضویت در آن در زمان جنگ اهمیت بیشتری دارد. تعداد افراد عضو بسیج به ۱۲٫۶ میلیون نفر می‌رسد که حدود ۳ میلیون از آنها را زنان آموزش دیده تشکیل می‌دهند. از این تعداد، حدود ۲۵۰۰ نفر به طور رسمی استخدام شده‌اند.

فرماندهان ارشد نیروهای مسلح ایران


ارتش جمهوری اسلامی:

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی:

  • سردار سرلشکر محمدعلی جعفری (فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
  • سرتیپ پاسدار حسین سلامی (جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
  • سرتیپ پاسدار جمال الدین آبرومند (معاون هماهنگ کننده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
  • سرتیپ پاسدار محمد پاکپور (فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
  • دریادار پاسدار علی فدوی (فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
  • سرتیپ پاسدار سید محمد حجازی (فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
  • سرلشکر پاسدار قاسم سلیمانی (فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
  • سرتیپ پاسدار محمدرضا نقدی (رییس سازمان بسیج مستضعفین سپاه)

نیروی انتظامی: